Poznań, 03.10.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.183.2022
Nr rej.: 03102203108

Pani
Halina Owsianna
Radna Miasta Poznania

Szanowna Pani Radna,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 19 września 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pani Radnej w sprawie postępowania wobec osób transpłciowych poprzez placówki oświatowe, uprzejmie informuję:
Pyt. 1.: „Czy zostały lub zostaną podjęte działania mające na celu doedukowanie kadr nauczycielskich w sferze poprawnego obchodzenia się z osobami transpłciowymi w placówkach oświatowych, których organem prowadzącym jest Miasto Poznań?”
Kwestie związane z podejmowaniem przez nauczycieli szkoleń, kursów dokształcających określają przepisy zawarte w rozdziale 7a Ustawy Karta Nauczyciela. Określają zadania organu prowadzącego, który zobowiązany jest do zapewnienia środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli w wysokości 0,8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe nauczycieli. Przepisy określają również, jakie aktywności mogą być w ramach tych środków dofinansowane.
Jednocześnie w art. 6a Karty w katalogu obowiązków nauczycieli zapisano, że nauczyciel zobowiązany jest doskonalić się zawodowo zgodnie z potrzebami szkoły. Jeśli zatem szkoła określi potrzebę dokształcania nauczycieli w zakresie wsparcia uczniów transpłciowych, wówczas może dofinansować szkolenia czy warsztaty w tym zakresie. Rolą organu prowadzącego jest zabezpieczenie środków finansowych na ten cel i Miasto Poznań w planach finansowych każdej jednostki oświatowej zapewnia ustawowy odpis na dokształcanie nauczycieli.
Warto jednak zaznaczyć, że zakres szkoleń, kursów czy studiów podyplomowych jest suwerenną decyzją szkoły, a dofinansowanie dokształcania dla poszczególnych nauczycieli odbywa się poprzez analizę potrzeb danej placówki. Miasto nie może ingerować w zakres i obszar wybrany przez nauczycieli jako niezbędny i oczekiwany dla danej jednostki. Zarówno dyrektor szkoły, jak i każdy nauczyciel odpowiada za to, by poszerzać swoje kompetencje i kwalifikacje.  
Pyt. 2.: „Czy Miasto Poznań wypracowało procedury w sprawie poinformowania przez placówkę oświatową rodziców/opiekunów prawnych o transpłciowości osoby niepełnoletniej lub/i czynnikach wskazujących na nią?”
Pyt. 3.: „Czy Miasto Poznań wypracowało procedury wobec nauczycieli niestosujących się do/odmawiających uznania zmienionej urzędowo płci lub/i imienia w placówkach oświatowych, których organem prowadzącym jest Miasto Poznań?”
Samorząd nie posiada kompetencji ustawowych, jako organ prowadzący szkoły i placówki oświatowe, które pozwoliłyby podejmować takie działania.
Wydaje się ponadto, że informowanie rodziców/prawnych opiekunów dziecka o tranzycji jest aktem dobrowolnym. Szkoła nie może ingerować w ten proces, który powinien przebiegać w sposób zgodny z potrzebami uczniów.
Pyt. 4.: „Czy Miasto Poznań wypracowało procedury w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia osoby transpłciowej niepełnoletniej, związanego z poinformowaniem rodziców/opiekunów prawnych w placówkach oświatowych, których organem prowadzącym jest Miasto Poznań?”
Każda szkoła zobowiązana jest opracować i przestrzegać zasad dotyczących bezpieczeństwa dzieci/uczniów w czasie zajęć w szkole. Nie ma przepisów i uzasadnienia, by w sposób szczególny wyróżniać bezpieczeństwo wybranych grup uczniów.
Niepodważalny jest natomiast obowiązek nałożony na szkoły w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i opieki wszystkim uczniom oraz pracownikom jednostki, a także zorganizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla wszystkich uczniów wymagających i oczekujących wsparcia oraz prowadzenia kształcenia i działalności dydaktycznej w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka (art. 6 Ustawy Karta Nauczyciela, rozdział 2. „Obowiązki nauczyciela”).
Samorząd nie ma dodatkowych, specjalnych kompetencji do organizowania tej pomocy poza zapewnieniem środków finansowych oraz ram organizacyjnych (m.in. odpowiednie wyposażenie gabinetów, zapewnienie etatów specjalistów).
Zakres i podejmowane w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej działania szkół muszą spełniać zapisy odpowiednich rozporządzeń (w szczególności Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach – Dz. U. 2020 poz. 1280).
Pyt. 5.: „Czy przewidziane są jakiekolwiek działania mające na celu poprawę sytuacji oraz poczucie bezpieczeństwa osób transpłciowych, w placówkach oświatowych, których organem prowadzącym jest Miasto Poznań?”
Miasto Poznań od 2018 r. dofinansowuje z własnego budżetu zajęcia pozalekcyjne nakierowane na działania antydyskryminacyjne i wspierające aktywność szkół na rzecz równego traktowania i poszanowania wszystkich. Nie wskazuje jednak tematyki, jaka ma być poruszana na takich zajęciach – każda szkoła indywidualnie opracowuje swój program, który optymalnie odpowiada zapotrzebowaniu danej społeczności szkolnej. 

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta