Poznań, 13.12.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.220.2022
Nr rej.: 13122203331

Pan
Krzysztof Rosenkiewicz
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 10 listopada 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie funkcjonowania radaru przy ul. Hetmańskiej, uprzejmie informuję:
Pyt. 1.: „Czy opisany nieskuteczny sposób działania radaru na Hetmańskiej, zaobserwowane ograniczenia, są znane służbom Miasta?”
Zasady instalacji fotoradarów na drogach, w tym szczegółowe warunki ich lokalizowania określone są w przepisach prawnych, przy czym za lokalizację i nadzór nad urządzeniami odpowiada Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Fotoradar na ul. Hetmańskiej stanowi część systemu tworzonego i administrowanego przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD) – biuro Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Choć rolą Miasta nie jest szczegółowa analiza danych o jego skuteczności, to jednostki miejskie na bieżąco współpracują z GITD, a dotychczasowe kontakty z Inspektoratem nie potwierdzają istotnych problemów z funkcjonowaniem fotoradaru. Co więcej, zgodnie z informacjami opublikowanymi w połowie roku przez firmę Yanosik, kierowcy na ul. Hetmańskiej na odcinku miedzy ul. Kolejową i ul. Dmowskiego jeżdżą z prędkością poniżej 50 km/h, znacznie zwalniając przed samym fotoradarem. Średnia prędkość jazdy to nawet poniżej 30 km/h, a kierowcy zwalniają także na przeciwległym odcinku ul. Hetmańskiej. Dane te nie potwierdzają zatem opinii o nieprawidłowym sposobie działania radaru, a 720 wykroczeń, które zostały zarejestrowane tylko w pierwszym miesiącu jego działania mogą dowodzić skuteczności tego urządzenia. Miejski Inżynier Ruchu planuje wystąpić do GITD o informacje podsumowujące roczny okres funkcjonowania fotoradaru na ul. Hetmańskiej, co w połączeniu z danymi policyjnymi o statystykach wypadkowości i karalności, powinno pozwolić na bardziej miarodajną ocenę. 
Pyt. 2.: „Czy są znane poznańskiej Policji?” 
W załączniku przekazuję pismo zawierające stanowisko Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu, odnoszące się do kwestii poruszonej przez Pana Radnego.
Pyt. 3.: „Czy jakakolwiek instytucja Miasta Poznania lub Policja występowała do GITD choćby z powiadomieniem o takim wadliwym stanie rzeczy?” 
Informacje ujęte w odpowiedzi na pytanie 1., którymi dysponuje Miasto, nie potwierdzają ewentualnego nieprawidłowego funkcjonowania fotoradaru. MIR zwróci się do GITD z prośbą o przekazanie danych podsumowujących roczny okres działania urządzenia na ul. Hetmańskiej, które pozwolą na dokonanie analizy działania radaru.
Stanowisko Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu w tej kwestii zawarte jest w załączniku do odpowiedzi. 
Pyt. 4.: „Czy Miasto naciska na Policję, która postarała się o medialne „nagłośnienie” faktu urządzenia kilku miejsc kontroli prędkości na niebezpiecznych ulicach, po czym zaniechała ich wykorzystania? (takie miejsce na Hetmańskiej zostało wręcz zlikwidowane po zainstalowaniu opisywanego fotoradaru)”
Pyt. 5.: „Czy Miasto Poznań naciska na Policję, by w wielu miejscach jako zasada generalna (a nie rzadka „akcja”) były prowadzone kontrole prędkości? (kontrole takie w jednym miejscu mogą trwać nawet tylko po pół godziny, po czym patrol powinien przemieścić się w inny punkt miasta, pokazując tym samym swoją obecność w wielu punktach sieci ulic; Policja powszechnie tłumaczy się „brakiem możliwości bezpiecznego przeprowadzenia kontroli”, co ma tylko pozory słuszności – w innych miastach lub państwach Policja nie napotyka na taką powszechną niemożność i bez silnego nacisku Miasta ta wymówka nie zostanie zwalczona).”
Kwestie lokalizacji nowych miejsc do przeprowadzania kontroli policyjnych oraz oznakowania i wykorzystywania istniejących omawiane są m.in. w ramach okresowych posiedzeń Komisji Bezpieczeństwa Ruchu przy MIR z udziałem przedstawicieli Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji, a także innych jednostek i służb miejskich, w tym ZDM oraz ZTM. Przedstawiane tam sugestie dotyczące organizacji ruchu uwzględniane są przez MIR przy wprowadzaniu zmian. Policja otrzymuje również wnioski i propozycje dotyczące miejsc i sytuacji, w których wskazane byłoby dokonanie cyklicznych lub doraźnych kontroli ruchu drogowego. Chciałbym jednak zaznaczyć, że do wyłącznej kompetencji Policji należy określanie czasu, miejsca oraz zakresu przeprowadzanych kontroli. Policja natomiast zapewnia, że w miarę możliwości uwzględnia postulaty miejskich jednostek. Pomimo występujących incydentalnie sytuacji nieskutecznych kontroli policyjnych, nie można jednak podzielić opinii o braku lub niedostatecznym nacisku Miasta na Policję w tym zakresie. 
Pyt. 6.: „Czy istnieje plan miejsc postulowanego zainstalowania radarów w Poznaniu?”
Za instalację radarów na terenie Poznania odpowiada GITD, który konsultuje miejsca rozważanych instalacji z Policją i jednostkami miejskimi, omawiając dodatkowo kwestie techniczne z ZDM. Współpraca dotyczy w szczególności możliwości instalacji urządzeń rejestrujących przejazd na czerwonym świetle, realizacji odcinkowego pomiaru prędkości, prowadzonych przez GITD kontroli drogowych oraz możliwości instalacji nowych fotoradarów. 
Pyt. 7.: „Czy możliwe jest ustawienie radaru również po drugiej stronie ul. Hetmańskiej, w miejscu oznaczonym (wraz z potencjalnym polem „widzenia”, z ewentualnym ograniczeniem przez rozrost drzew) na poniższym rysunku nr 2? W polu takiego radaru znalazłaby się jezdnia południowa, bez przesłonięcia przez jadące tramwaje. Kierunek ten nie jest w perspektywie zamknięty ścianą budynków ani podjazdem, lecz wjazdem pod wiadukt kolejowy. Również skrzyżowanie z ul. Kolejową / Górecką jest mniej obciążone aniżeli skrzyżowanie z ul. R. Dmowskiego w przeciwnym kierunku. Wszystko to jest przesłanką do częstszych i większych przekroczeń prędkości przez kierujących, które należy wykryć i ścigać. Lokalizacja ta uzupełniałaby radar po stronie północnej, również samodzielnie, w związku z opisanymi przesłankami mogłaby zapewniać większą skuteczność w egzekwowaniu wymogów prawa.”
Za lokalizację i nadzór nad urządzeniami odpowiada Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Kwestie te konsultuje z Policją oraz jednostkami miejskimi. Ostateczne decyzje należą jednak do GITD, który uzależnia je m.in. od własnych możliwości, uwarunkowań technicznych, kwestii organizacyjnych i finansowych. W ubiegłym roku możliwe było uruchomienie tylko jednego radaru na terenie Poznania, jednak w rozmowach z GITD Miasto wskazuje na zasadność instalacji kolejnych urządzeń w lokalizacjach uzgadnianych z Policją, ZDM i MIR.

Pyt. 8.: „Czy istnieje program takich działań Miasta Poznania, by wywierać presję na GITD, Parlamentarzystów i wszelkie instytucje i podmioty, by doszło do stosowania fotoradarów oraz innych urządzeń i systemów w skali powszechnej, a nie jako „rzadkie i mało skuteczne curiosum”? Czy władze Miasta będą wspierać głosy oddolne w tej sprawie?” 
Pyt. 9.: „Czy Miasto Poznań ma plan działań na wypadek zmian ustawowych przywracających gminom prawo do kontrolowania prędkości i wszczynania postępowań o wykroczenia z tego powodu? W szczególność zamiar wykorzystania „zmarnowanego” potencjału ITS, który wprawdzie z powodu zmian prawa nie może być obecnie wykorzystany, ale jeszcze przed tymi zmianami wysocy przedstawiciele Miasta Poznania ogłaszali niemożność korzystania z niego ze względu na komplikację procesu obsługi spraw o wykroczenia?” 
Rozmowy prowadzone z Generalnym Inspektoratem Transportu Drogowego wskazują m.in. na ograniczone możliwości wykorzystania potencjału Inteligentnego Systemu Zarządzania Ruchem (ITS) ze względu na istniejące unormowania prawno-finansowe oraz kwestie techniczne, które utrudniają lub uniemożliwiają adaptację istniejących elementów systemu ITS do kontroli prędkości w ramach systemu fotoradarów CANARD. Obecnie nie ma realnych inicjatyw ustawodawczych dotyczących przekazywania gminom prawa do kontrolowania prędkości i karania za ich przekroczenia, co ogranicza celowość wprowadzenia wyprzedzających działań Miasta w tej kwestii.
Pyt. 10.: „Czy Miasto Poznań ma plan wprowadzania takich ograniczeń natury organizacyjnej lub mechanicznej (zwężenia pasów ruchu do szerokości minimalnie koniecznej, zygzakowanie lub innego rodzaju przeszkody zmuszające do intuicyjnego zwolnienia), by na naszych ulicach zmniejszyć intensywność przypadków utraty zdrowia i życia z powodu przekraczania prędkości (stawianie znakowych ograniczeń prędkości np. do 40 lub 30 km/h nie uznaję za skuteczne „działanie organizacyjne”, są one w praktyce całkowicie ignorowane)?”
Systematyczna poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego w Poznaniu jest wynikiem współpracy Miasta, Policji, GITD, jednostek samorządu pomocniczego oraz instytucji i organizacji zewnętrznych. Działania te obejmują wdrażanie nowych i korygowanie istniejących organizacji ruchu. MIR uczestniczy w procesach inwestycyjnych polegających na rozbudowie, modernizacji i usprawnieniu infrastruktury drogowej. Projektowane i zatwierdzane przez MIR organizacje ruchu uwzględniają elementy uspokojenia ruchu (korekty szerokości pasów, sygnalizacje świetlne, azyle, progi zwalniające, tzw. „esowanie” trasy jazdy, tworzenie stref zamieszkania i Tempo 30, ograniczanie prędkości czy instalację elementów małej infrastruktury). Chciałbym jednak zaznaczyć, że ul. Hetmańska należy do ważnej części ramy komunikacyjnej Poznania, która powinna zapewniać płynność, dostępność oraz sprawny tranzyt przez miasto, umożliwiając dojazd do dróg lokalnych i dojazdowych przy jednoczesnym zapewnieniu możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa.
Pyt. 11.: „Czy istnieje jakikolwiek pomysł na akcje informacyjne w lokalnych mediach, które choć pewnej części kierujących z aglomeracji poznańskiej mogłyby uświadomić, że ograniczenia prędkości w obszarze zabudowanym w ogóle istnieją (rozmowy z kierowcami oraz ich reakcje na zwróconą uwagę pokazują, że wobec otaczającej rzeczywistości polegającej na powszechnym lekceważeniu ograniczeń prawnych doszło do zaniku świadomości, że takie ograniczenia w ogóle istnieją)?”
Dotychczasowe doświadczenia z wprowadzania wymienionych powyżej działań, współpracy z innymi jednostkami oraz kontroli w terenie nie potwierdzają opinii o powszechnym lekceważeniu przez uczestników ruchu drogowego ograniczeń prawnych, a tym bardziej zaniku świadomości o istnieniu takich ograniczeń. Współpraca we wdrażaniu obowiązujących norm prawnych w zakresie organizacji ruchu na drogach publicznych w mieście oraz kontroli ich prawidłowości zakłada istnienie i – co do zasady – poszanowanie oraz znajomości przez mieszkańców obowiązującego porządku prawnego dotyczącego przepisów ruchu drogowego. Ponadto Miasto oraz podmioty współpracujące prowadzą działania informacyjne i edukacyjne m.in. w ramach Europejskiego Tygodnia Mobilności, kampanii społecznych „Rozejrzyj się i żyj” czy „Warto jeździć z kulturą”.

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Zał. 1.
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta