Poznań, 30.11.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.224.2022
Nr rej.: 30112202106

Pan
Michał Grześ
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 16 listopada 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie Miejskiego Biura Najmu, uprzejmie informuję:
Obowiązki gminy w zakresie polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli określa art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Należy do nich zapewnianie lokali w ramach najmu socjalnego, lokali zamiennych oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach, a także wskazywanie tymczasowych pomieszczeń. Wszystkie one znajdują się w katalogu działań podejmowanych przez Miasto Poznań na rzecz swoich mieszkańców. 
Podstawową formą pomocy jest oddawanie w najem lokali z mieszkaniowego zasobu gminy, co odbywa się na podstawie i w granicach uchwały Nr XIX/322/VIII/2019 Rady Miasta Poznania z 19 listopada 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Poznania. Umowy najmu zawierane są z osobami, które są mieszkańcami Poznania, spełniają kryterium dochodowe oraz uzyskały minimalną liczbę punktów ustaloną przez Prezydenta Miasta Poznania. W celu obiektywnej oceny sytuacji wnioskodawcy, wprowadzony został system kwalifikacji punktowej, przyznający konkretnym okolicznościom określone punkty. Punkty naliczane są zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, wyłącznie na podstawie ujawnionych we wniosku okoliczności, które zostały udokumentowane przez wnioskodawcę. Przepisy prawa miejscowego określają, jakie stany faktyczne podlegają ocenie punktowej oraz dokumenty, którymi można je udowodnić lub co najmniej uprawdopodobnić. Przepisy te nie mogą być swobodnie interpretowane czy stosowane wybiórczo. Znajdują one zastosowanie w odniesieniu do wszystkich wnioskodawców w takim samym zakresie.
Osoba wskazana w interpelacji corocznie, poczynając od 2018 r., ubiega się o pomoc mieszkaniową w formie najmu mieszkania komunalnego. Nigdy jednak nie spełniła obowiązującego kryterium punktowego. Dla osób znajdujących się w podobnej sytuacji, Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych uruchomił program Miejskie Biuro Najmu (MBN). Polegał on na wynajmowaniu przez ZKZL sp. z o.o. lokali na wolnym rynku i podnajmowaniu ich osobom, które ubiegały się o pomoc mieszkaniową od Miasta, lecz z uwagi na niewystarczającą liczbę punktów nie znalazły się na liście socjalnej lub mieszkaniowej. Uczestnicy programu płacili za korzystanie z lokalu preferencyjną stawkę czynszu – na poziomie czynszu należnego w lokalach komunalnych. 
Osoba wskazana w interpelacji uczestniczy w programie MBN od marca 2018 r. Umowa podnajmu zajmowanego przez nią lokalu została zawarta na czas określony i obowiązuje do 31 grudnia 2022 r. Przez cały okres uczestnictwa, beneficjent programu zajmował lokal w zamian za preferencyjną stawkę czynszu. Najemca został poinformowany przez ZKZL sp. z o.o. o zakończeniu z końcem 2022 r. programu MBN. W związku z powyższym, w bieżącym roku ponownie złożył wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy i ponowie nie spełnił kryterium punktowego warunkującego możliwość wynajęcia lokalu od miasta. Z informacji przekazanych ZKZL sp. z o.o. przez osobę wskazaną w interpelacji wynika, że właściciel zajmowanego przez nią lokalu nie jest zainteresowany podpisaniem z nią umowy najmu po wygaśnięciu programu MBN.
Podkreślam, iż aktem prawnym regulującym prawa i obowiązki właścicieli oraz najemców jest ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Wszelkie działania podejmowane w sprawie osoby wskazanej w interpelacji, muszą być zgodne z ww. ustawą.
Mając na uwadze sytuację, w jakiej znalazł się najemca, można zasugerować skorzystanie z innej formy wsparcia oferowanej przez Miasto, jaką jest dodatek mieszkaniowy wypłacany przez Poznańskie Centrum Świadczeń. Dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu częściowego pokrycia wydatków za zajmowane mieszkanie.
Mając świadomość skali potrzeb mieszkaniowych, Miasto Poznań prowadzi szereg działań mających na celu poprawę sytuacji w tym zakresie. Program MBN został uruchomiony jako program pilotażowy i od samego początku jego funkcjonowania zakładano, że w przyszłości zostanie zastąpiony programem docelowym, po przyjęciu do porządku prawnego instrumentu w zakresie prowadzenia gminnej polityki mieszkaniowej. Instrument taki – w postaci Społecznej Agencji Najmu (SAN) – został wprowadzony ustawą z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 23 lipca 2021 r. 
Zgodnie z ustawą z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, gmina może realizować swoje zadania w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców właśnie za pośrednictwem społecznych agencji najmu. Zasady funkcjonowania takich agencji uregulowane są w przywołanej ustawie. Dnia 8 listopada 2022 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę Nr LXXIII/1355/VIII/2022 w sprawie określenia zasad i kryteriów wynajmowania lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych przez osobę fizyczną z zasobu społecznej agencji najmu, która stanowi podstawę do uruchomienia programu. Obecnie trwają prace nad wdrożeniem programu Społecznej Agencji Najmu w Poznaniu, który będzie kontynuacją programu Miejskie Biuro Najmu.

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Bartosz Guss
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta