Poznań, 13.03.2024 roku
Znak sprawy: Or-II.0003.1.54.2024
Nr rej.: 13032400479
Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania
Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z 1 marca 2024 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie działań mających na celu zwiększenie zainteresowania mieszkańców i polepszenie frekwencji w wyborach do rad osiedli – jednostek pomocniczych Miasta Poznania – w 2024 roku, uprzejmie informuję:
Pyt. 1.: „Jakie - według przeprowadzonych rozważań i analiz - były przyczyny nieznacznego zainteresowania mieszkańców i niskiej frekwencji w wyborach do rad osiedli - jednostek pomocniczych Miasta Poznania - w 2019 roku?”
Przed wyborami do rad osiedli w 2019 r., od czerwca do lipca 2018 r., Urząd Miasta przeprowadził badanie (wspomagany komputerowo wywiad telefoniczny CATI), diagnozujące potencjał rozwojowy ludzi młodych, kobiet i dzieci, na próbie 1200 mieszkańców Poznania. W trakcie badania zadano następujące pytania dotyczące wyborów do rad osiedli:
1.	Czy wiedzą, że w marcu 2019 r. odbędą się wybory do rad osiedli?
2.	Czy zamierzają wziąć udział w wyborach do rad osiedli?
Na pierwsze pytanie 54% respondentów odpowiedziało NIE, natomiast 46% - TAK. Z kolei na drugie pytanie 67% osób odpowiedziało TAK, 15% - NIE, a 18% NIE WIEM lub odmówiło udzielenia odpowiedzi.
Dodatkowo, już po ogłoszeniu terminu wyborów, Biuro Poznań Kontakt przeprowadziło telefoniczne badanie ankietowe na próbie 2030 pełnoletnich mieszkańców Poznania, w którym powtórzyło te pytania. W tym przypadku 84% ankietowanych wiedziało, że 24 marca 2019 r. odbędą się wybory osiedlowe, a 65% deklarowało, że weźmie w nich udział (przy 16% niezdecydowanych oraz 19% odmawiających głosowania).
Frekwencja w wyborach z 2019 r. wyniosła 9,86%, co było wzrostem o 2,12 pp. w stosunku do wyborów z 2015 r. (frekwencja wyniosła wtedy 7,79%). Porównując wybory z 2015 r. i 2019 r., wzrost frekwencji wyniósł 27%. Wynik ten należy uznać za sukces.
Mała frekwencja wyborcza do rad osiedli w 2019 r. wynikać może między innymi z:
1.	Braku wystarczającej liczby kandydatów na jedno miejsce, co powodowałoby większą rywalizację i tym samym większą dynamikę kampanii wyborczej. Kandydaci, którzy posiadali realną konkurencję bardziej angażowali się w przekonywanie mieszkańców do pójścia na wybory i oddania na nich głosu. Z kolei brak realnej konkurencji w połączeniu z ówczesnymi zasadami głosowania, wynikającymi ze statutów osiedli, demotywował do głosowania - np. 17 kandydatów w 15 osobowej radzie osiedla, przy możliwości oddania 15 głosów.
W 2019 r. zgłosiło się 1239 kandydatów (wzrost o 70 osób względem 2015 r.). W relacji do 2015 r. nastąpił więc wzrost zgłoszeń o 6%.
Pomimo że liczba kandydatów wydaje się spora, to przy tak dużej liczbie osiedli (a tym samym radnych), zapewnienie konkurencji na poziomie wyborów samorządowych (6-7 list kandydatów, po 7-8 kandydatów, czyli ok. 10 kandydatów na jedno miejsce) jest nieosiągalne – do wyborów do rad osiedli musiałoby startować prawie 7 tys. kandydatów.
2.	Niechęci do promocji wyborów wśród radnych upływającej kadencji, którzy ubiegali się o reelekcję – jak najmniejsza liczba kontrkandydatów może ułatwić zdobycie kolejnego mandatu.
3.	Uwarunkowań prawnych - tj. ustawowym zakazie łączenia wyborów do organów stanowiących jednostek pomocniczych z wyborami ogólnopolskimi oraz braku osobowości prawnej jednostek pomocniczych.
4.	Charakterystyki wyborców i stałej tendencji do przywiązywania większej wagi polityce ogónokrajowej niż lokalnej. Warto zauważyć, że od lat największa frekwencja w wyborach ogólnokrajowych dotyczy wyborów do organów centralnych – Sejmu i Senatu oraz Prezydenta RP, dopiero później znajdują się wybory samorządowe. Najmniejsza frekwencja jest z kolei odnotowywana w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
5.	Małego zainteresowania wyborami odbywającymi się poza terminem ogólnopolskich głosowań (przykładem takiej sytuacji są wybory uzupełniające do Senatu).
Pyt. 2.: „Jakie działania związane z promocją wyborów do rad osiedli - jednostek pomocniczych Miasta Poznania - w 2024 roku zostaną przeprowadzone w celu zwiększenia zainteresowania mieszkańców i polepszenia frekwencji w tych wyborach?”
W celu promocji i upowszechniania wśród mieszkańców informacji o wyborach do rad osiedli podejmowane są następujące działania:
•	dystrybucja obwieszczeń wyborczych do placówek oświatowych (w tym siedzib lokali wyborczych), spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, parafii, podmiotów publicznych i prywatnych (którzy wyrazili na to zgodę) oraz wśród miejskich jednostek organizacyjnych (m.in. ZTM, POSiR, Biblioteka Raczyńskich),
•	wystąpienie do osiedli z prośbą o rozpowszechnienie informacji o wyborach, w tym terminów przyjmowania zgłoszeń kandydatów,
•	wystąpienie do czasopism osiedlowych wydawanych przez Miasto z prośbą o publikowanie informacji dotyczącej wyborów oraz w miarę możliwości obwieszczeń wyborczych,
•	przekazanie osiedlom linku do filmu promującego wybory w celu jego upowszechnienia,
•	nawiązanie współpracy z Młodzieżową Radą Miasta oraz Centrum Inicjatyw Senioralnych, którzy publikują na swoich stronach i profilach w mediach społecznościowych informacje dotyczące wyborów oraz zachęcające do zgłaszania kandydatów,
•	nawiązanie współpracy z Wydziałem Rozwoju Miasta i Współpracy Międzynarodowej UMP, który ma promować wybory poprzez stronę programu OK Poznań,
•	wywiady dla poznańskich mediów,
•	pozyskanie zgody ZTM na emisję bezpłatnych komunikatów w pojazdach komunikacji publicznej (14 i 25 marca – zachęcający do zgłaszania kandydatur oraz 9 maja – zachęcających do głosowania),
•	bezpłatna emisja filmu promującego wybory w Ratajskiej Telewizji Kablowej oraz w Winogradzkiej Telewizji Kablowej,
•	bezpłatne artykuły dotyczące wyborów w Echu Piątkowa oraz Gazecie Ratajskiej,
•	ankieta wśród użytkowników aplikacji Poznań Smart City dotycząca wyborów wraz z zachęceniem do zapoznania się z informacjami i dokumentami w Biuletynie Informacji Publicznej w przypadku chęci kandydowania,
•	prowadzone są również czynności zmierzające do przeprowadzenia przez Biuro Poznań Kontakt ankiety telefonicznej wśród mieszkańców, upowszechniającej wiedzę o terminie wyborów.
Ponadto, po wyborach samorządowych zostanie ogłoszony konkurs profrekwencyjny. Osiedle z największą frekwencją w wyborach osiedlowych będzie mogło wskazać dodatkowe zadanie inwestycyjne za kwotę 1 mln zł, które zrealizuje na jego terenie właściwa miejska jednostka organizacyjna. Mam nadzieję, że konkurs zachęci osiedla do szerszego promowania udziału w wyborach, a mieszkańców do oddania głosu.
Z wyrazami szacunku
SEKRETARZ MIASTA POZNANIA
(-) Stanisław Tamm
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta