Poznań, 11.04.2024 roku
Znak sprawy: Or-II.0003.1.83.2024
Nr rej.: 110424-1003
Pan
Tomasz Stachowiak
Radny Miasta Poznania
Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z 28 marca 2024 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie pięciu wierzb rosnących przy ul. Wrońskiego i Krauthofera w Poznaniu, uprzejmie informuję:
Pyt. 1. „Dlaczego kilka wierzb zostało pominiętych”? 
Procedura związana z podjęciem uchwały o ustanowienie form ochrony przyrody („Fifne wierzby”) została wszczęta przez Wydział Klimatu i Środowiska na podstawie petycji z 7 lipca 2022 r. dotyczącej 18 wierzb białych. Wykonana w 2022 r. ekspertyza wykazała, że wszystkie drzewa wymienione we wniosku mają rozmiary zbliżone lub kwalifikujące drzewa do uznania za pomniki, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r.
Wniosek o uznanie kolejnych pięciu wierzb białych, oddalonych od grupy „Fifnych wierzb”, wpłynął do Wydziału Klimatu i Środowiska 9 października 2023 r. W związku z tym Wydział zlecił w grudniu 2023 r. wykonanie niezależnej ekspertyzy interwencyjnej, która została wykonana przez uprawnioną pracownię dendrologiczną. Ekspertyza wykazała m.in., że:
•	badane drzewa są problemowe z punktu widzenia statyki; w przeważającej części na problemy statyczne wpływa stopień uszkodzenia oraz rozkładu drewna w strefie pnia oraz w nasadzie korony,
•	istnieje duże ryzyko upadku drzew i zagrożenia dla otoczenia z uwagi na ich obecny stan zdrowotny (ryzyko wyłamywania się konarów w związku z postępującym rozkładem drewna w pniu oraz u nasady korony),
•	drzewa rosną w miejscu (przy granicy działek), gdzie w zasięgu korony jest droga dojazdowa do posesji oraz parking,
•	w przeszłości drzewa zostały poddane dużej redukcji korony (praktyczne ich ogłowienie), co skutkowało wytworzeniem licznych odrośli w miejscach usuniętych konarów; są to słabsze miejsca, które są niestabilnie związane z konarami i pod własnym ciężarem ulegają wyłamaniom; w miejscach grubych cięć (powyżej 10 cm) tworzą się martwice z postępującym rozkładem drewna,
•	korona po wykonanych w przeszłości cięciach ogławiających nie była utrzymywana prawidłowo w następnych latach (nowe konary są podatne na wyłamywanie).
Po weryfikacji zebranego w sprawie materiału, Wydział poinformował strony postępowania, że drzewa spełniają przynajmniej jedno kryterium stawiane drzewom pomnikowym (według rozporządzenia Ministra Środowiska). Jednakże z uwagi na m.in. zły stan zdrowotny, brak gwarancji bezpieczeństwa oraz duże ryzyko rozłamywania konarów, Wydział nie podejmie dalszych działań zmierzających do ustanowienia drzew pomnikami przyrody. Ponadto wykonana ekspertyza była wyraźnym wskazaniem do odstąpienia od procedury ustanowienia form ochrony przyrody.
Odnosząc się do kwestii obecności na drzewach pachnicy dębowej, informuję, że wykonana w 2022 roku ekspertyza dendrologiczna rzeczywiście wskazywała na możliwość występowania owada na jednej z 18 wierzb. Jednakże pogłębiona inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza terenów zieleni w rejonie ul. Wrońskiego i Krauthofera wykonana w 2023 r. przez wyspecjalizowaną firmę, wykluczyła występowanie pachnicy dębowej i kwietnicy okazałej. Stwierdzone ślady bytowania (próchnowiska) prawdopodobnie należą do kruszczycy złotawki lub kwietnicy różówki, które są gatunkami pospolitymi nieobjętymi ochroną. 
Ponadto w odniesieniu do wnioskowanych pięciu drzew w 2024 r. przeprowadzono ekspertyzę ornitologiczną, chiropterologiczną i entomologiczną, wykonaną przez profesorów z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. W podsumowaniu zawarto informację, że na żadnym z drzew objętych zakresem ekspertyzy nie stwierdzono obecności chronionych gatunków zwierząt ani śladów ich obecności. Nie zaobserwowano tam większości cech typowych dla łęgu wierzbowego. Niewątpliwie najcenniejszym obiektem są wspomniane pomnikowe wierzby, a pozostała część zbiorowiska powstała na skutek naturalnej sukcesji kierunkowanej zarówno położeniem (zwarta zabudowa miejska, silna antropopresja), jak i bliskością rowu melioracyjnego. Wierzby białe będące przedmiotem interpelacji nie są częścią naturalnego łęgu wierzbowego - zostały najprawdopodobniej posadzone.
Pyt. 2. „Czy zostały zlecone już ekspertyzy”? 
Przekazana wnioskodawcy na wstępnym etapie informacja, że drzewa zostaną poddane ekspertyzie dendrologicznej w okresie wegetacji (od kwietnia do października) stała się nieaktualna ze względu na wyniki wskazanych powyżej dwóch ekspertyz. Nie ma bowiem podstaw do zlecenia kolejnej ekspertyzy dotyczącej pięciu wierzb białych rosnących przy ul. Wrońskiego i Krauthofera. Działanie takie byłoby nieuzasadnionym wydatkiem poniesionym na poczet tej samej sprawy.
Pyt. 3. „Jaka dalsza procedura może być uruchomiona, aby uchronić pozostałe wierzby”?
Obecnie w Wydziale Klimatu i Środowiska prowadzone jest postępowanie o wydanie zezwolenia na usunięcie ośmiu drzew, w tym pięciu wierzb białych. W przypadku pozostawienia drzew, jak wynika z ekspertyzy z grudnia 2023 r., konieczna będzie redukcja 30-50% masy korony. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody zalecane w ekspertyzie cięcia stanowią uszkodzenie (usunięcie 30% korony) lub zniszczenie drzew (usunięcie 50% korony). Mając jednak na względzie ich zachowanie i poprawę bezpieczeństwa jest to zabieg konieczny. W związku z powyższym, na tego typu zabiegi należy uzyskać stosowne zezwolenie administracyjne na usunięcie drzew. 
23 lutego 2024 r. przeprowadzono oględziny z udziałem stron, w tym Stowarzyszenia „Koalicja ZaZieleń”, które na wniosek zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony. Sporządzono protokół, w którym zawarto m.in. informacje o stanie fitosanitarnym drzew oraz o wniosku przedstawicielki „Koalicji ZaZieleń” o ogłowienie wszystkich pięciu drzew i pozostawienie ich jako weteranów.
W porozumieniu z właścicielami działek oraz stroną społeczną reprezentowaną przez Stowarzyszenie, Wydział Klimatu i Środowiska zawrze w uzasadnieniu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew zapis zalecający pozostawienie drzew po ogłowieniu w postaci drzew-weteranów. Załącznikiem do decyzji i jej integralną częścią będzie projekt nasadzeń zastępczych, który przewiduje pozostawienie pięciu wierzb w szpalerze z grabami. 
Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Bartosz Guss
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta