Poznań, 27.05.2024 roku
Znak sprawy: Or-II.0003.1.107.2024
Nr rej.: 270524-3253
Pan
Łukasz Mikuła
Radny Miasta Poznania
Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z 13 maja 2024 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie odbioru odpadów z nieruchomości mieszkalnych z podziemnymi miejscami składowania odpadów, uprzejmie informuję:
Ad. 1. „Czy Pan Prezydent dostrzega problem związany z odmową bezpośredniego odbioru odpadów z pomieszczeń podziemnych przez spółkę Remondis Sanitech Poznań”?
Problem dotyczący odmowy odbioru odpadów z pomieszczeń podziemnych przedstawiany przez spółkę Remondis Sanitech jest znany, jednak jego podłoże dotyka zupełnie innej kwestii niż odmowa samego odbioru. Gminny system gospodarki odpadami zapewnia odbiór odpadów z każdej nieruchomości z zastrzeżeniem, że proces tego odbioru musi być prowadzony bez naruszania odrębnych przepisów. Odpady powinny być udostępniane na poziomie, do którego śmieciarka jest w stanie dojechać. Wytaczanie pojemników jest obwarowane przepisami, zarówno co do odległości, jak i spadku powierzchni. Miasto wymaga od wykonawców realizacji umowy, ale tylko w granicach i na podstawie obowiązujących przepisów. Nie ma możliwości wymuszenia realizowania zadań w warunkach niedostosowania miejsc gromadzenia odpadów.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz innymi przepisami powszechnie obowiązującymi, wytyczne w zakresie lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów nie zmieniły się od lat. W odniesieniu do pomieszczeń przeznaczonych na pojemniki, które są zlokalizowane wewnątrz budynku, rozporządzenie przewiduje jedną możliwość jego lokalizacji, czyli „wyodrębnione pomieszczenia w budynku, mające posadzkę powyżej poziomu nawierzchni dojazdu środka transportowego odbierającego odpady, lecz nie wyżej niż 0,15 m”.
Rozporządzenie opisuje też standardy utwardzonego dojścia między miejscem, gdzie ustawione są pojemniki na odpady a miejscem dojazdu śmieciarek - umożliwiającego przemieszczanie pojemników na kołach lub na wózkach, przy czym maksymalna wielkość pochylni, która przeznaczona jest do poruszania się osób wynosi 8%. Zjazd do garażu w nieruchomościach, których dotyczy problem z odbiorem odpadów, nie spełnia tej zasady. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r., niedopuszczalne jest ręczne przemieszczanie ładunków na wózkach po terenie o nachyleniu większym niż 8% oraz na odległość większą niż 200 m.
Nie można zatem oczekiwać, że wskazane wyżej przepisy będą naruszane. W celu uregulowania kwestii zgodności świadczenia usług z przepisami, spółka Remondis z wyprzedzeniem informuje poszczególnych zarządców nieruchomości o wdrażanej zmianie polegającej na zaprzestaniu transportu pojemników z odpadami z tych miejsc gromadzenia odpadów (MGO), z których transport w świetle przepisów nie jest aktualnie możliwy. Część zarządców już przystosowała infrastrukturę do obowiązujących przepisów, np. przenosząc MGO na poziom gruntu, przebudowując wjazdy prowadzące do MGO w taki sposób, że możliwe jest poruszanie się po nich pojazdów odbierających odpady lub umożliwiając swobodny dostęp do pojemników w inny sposób.
Ad.2. „Ilu nieruchomości dotyczy problem i jak są rozmieszczone w podziale na sektory odbioru odpadów? Czy możliwe jest uzyskanie możliwie kompletnej listy takich nieruchomości”?
Wydział Gospodarki Komunalnej skierował do obu wykonawców świadczących obecnie usługę odbioru odpadów zapytanie o skalę problemu. Firma FB Serwis nie odniosła się do sprawy, natomiast firma Remondis Sanitech Poznań przekazała listę, z której wynika, że na obszarze sektorów I, II, III, VI, VII i VIII zidentyfikowane zostały 132 punkty, w których miejsce gromadzenia odpadów znajduje się w hali garażowej. Obecnie na 75 z nich niezbędne jest dostosowanie MGO do obowiązujących przepisów prawa, co odbywa się sukcesywnie.
Ad.3. „Czy podobne problemy są także w sektorach obsługiwanych przez inne firmy niż Remondis Sanitech Poznań”?
Problemy z lokowaniem MGO w podziemnych halach garażowych występują we wszystkich sektorach na terenie miasta. Problemy wykonawców z dostępem do pojemników na odpady dotyczą też np. pojemników zlokalizowanych w gęstej zabudowie śródmiejskiej, do których dostęp ograniczają zaparkowane samochody, czy pojemników umiejscowionych w zamkniętych pomieszczeniach, do których nie zostały przekazane klucze. Można uznać, że jest to ten sam rodzaj trudności, co udostępnienie pojemnika w hali garażowej, gdyż dostęp do niego jest utrudniony lub niemożliwy. 
Podobne problemy występują również w innych miastach w Polsce (np. w Bydgoszczy, Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu czy Lublinie). Coraz powszechniejsze jest nakładanie na zarządców restrykcyjnych obowiązków dotyczących wystawiania odpadów w miejscu dostępnym dla wykonawców usługi lub wprost zapewnienia dojazdu śmieciarki do samych pojemników.
Ad.4. „Czy podejmowane były ze strony Miasta Poznania jakieś działania zmierzające do rozwiązania zarysowanego problemu”?
Miasto niejednokrotnie podejmowało działania na rzecz rozwiązania problemu. W działania zapobiegające takim sytuacjom w przyszłości włączony został Wydział Urbanistyki i Architektury oraz Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, aby już na etapie projektowania budynków diagnozować zaplanowanie miejsca gromadzenia odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dodatkowo, na bieżąco po otrzymaniu zgłoszenia o wystąpieniu podobnego problemu, w rozmowy pomiędzy właścicielem nieruchomości a wykonawcą usługi odbiorów odpadów włącza się Wydział Gospodarki Komunalnej - niejednokrotnie organizując wizje w terenie i proponując rozwiązania alternatywne.
Ad.5. „Czy Pan Prezydent byłby skłonny wprowadzić w życie jedno z rozwiązań zaproponowanych powyżej w niniejszej interpelacji”?
„Wprowadzenie obowiązku odbioru z pomieszczeń podziemnych w warunkach przetargu i umowy dla każdego z operatorów stref odbioru odpadów w mieście”
Zastosowanie tego rodzaju rozwiązania oznaczałoby wpisanie wymogu  niezgodnego z przepisami prawa, w tym w zakresie względów bezpieczeństwa i higieny pracy. Jako niezgodne z przepisami, zapisy takie byłyby narażone na zaskarżenie przez potencjalnych oferentów na etapie przetargu. 
„Sformułowanie dodatkowego zamówienia na usługę odbioru z nieruchomości z pomieszczeniami podziemnymi, niezależnie od obsługi sektorowej (oczywiście nasuwa się pytanie, czy może i powinna być uwzględniana w zróżnicowanej wysokości opłaty)”
Według posiadanych informacji, w żadnym innym mieście w Polsce nie realizuje się tego rodzaju zamówienia. Nie mogłoby ono, według wstępnej analizy, być finansowane z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponadto w trakcie konsultacji społecznych dotyczących zapisów Regulaminu utrzymania i czystości, Miasto znając ten problem zadało mieszkańcom pytanie: „Czy Pani/Pana zdaniem, w celu usprawnienia systemu odbioru odpadów, zasadne byłoby wystawianie pojemników w dniu odbioru z miejsc podziemnych i trudno dostępnych przed nieruchomość samodzielnie przez właściciela nieruchomości/ zarządcę?”. W odpowiedzi aż 41% badanych osób uważało, że zarządcy powinni wystawiać pojemniki z trudno dostępnych miejsc, aby usprawnić system odbioru odpadów. Zdania na ten temat nie miało blisko 40% badanych. 
„Odbieranie odpadów mniejszymi pojazdami, które są w stanie wjechać do pomieszczeń podziemnych, co zwalnia z konieczności ręcznego wytaczania pojemników”
Do pomieszczeń podziemnych, w których wysokość stropu wynosi nieco ponad 2 m nie wjedzie nawet najmniejsza śmieciarka z oprzyrządowaniem do odbioru pojemników. Są to garaże przystosowane do poruszania się pojazdów osobowych.
„Podawanie dokładniejszych godzin odbioru odpadów danego dnia (np. w dwugodzinnych orientacyjnych interwałach) z odpowiednim wyprzedzeniem, co pozwoli zminimalizować czas wystawienia pojemników z pomieszczeń podziemnych na ulice miasta”.
To rozwiązanie pod kątem formalno-prawnym byłoby możliwe do wprowadzenia w kolejnym przetargu na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów. Wiązałoby się jednak prawdopodobnie ze wzrostem kosztów odbioru odpadów. Należy zauważyć, że trasa przejazdu pojazdu odbierającego odpady komunalne z Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych do oddalonych od niej rejonów miasta może zająć nawet do 1,5 h w jedną stronę. Przy tak restrykcyjnych założeniach jak dwugodzinne interwały każde opóźnienie przełożyłoby się na kary dla wykonawców i roszczenia w stosunku do Miasta. 
W obecnie kończącym się przetargu podobne rozwiązanie pilotażowo wprowadzono na terenie sektora VII - Stare Miasto. Dokładna analiza tematu w trakcie trwania kolejnej umowy powinna wyjaśnić, czy zastosowane rozwiązanie wpłynęło na poprawę sytuacji oraz w jakim stopniu wpłynęło na cenę usługi.
Ad.6. „Jakie docelowe rozwiązanie widzi Pan Prezydent jako optymalne w aktualnej sytuacji”?
Analizowane są różne możliwości rozwiązania tego problemu. Należy go jednak rozpatrywać indywidualnie - z uwzględnieniem specyfiki każdej nieruchomości. W niektórych przypadkach rozwiązaniem będzie przeniesienie MGO w inne miejsce na nieruchomości. Każdorazowo to właściciel nieruchomości odpowiada za organizację MGO, zgodnie z delegacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. 
Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Natalia Weremczuk
ZASTĘPCZYNI 
PREZYDENTA MIASTA POZNANIA
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta