Poznań,           2020 r.

Pani
Klaudia Strzelecka
Radna Miasta Poznania

Znak sprawy: Or-II.0003.1.48.2020
Nr rej.:

Szanowna Pani Radna,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem 
z dnia 13 lutego 2020 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pani Radnej w sprawie rewaloryzacji ubezpieczeń betonowych wzdłuż brzegów rzeki Warty na terenie Miasta Poznania, uprzejmie informuję:
Miasto Poznań wraz z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie jest w trakcie przeprowadzenia procedury przetargowej na roboty budowlane w projekcie „Rewitalizacja ubezpieczeń betonowych brzegów rzeki Warty w km 246,00 do km 243,50 (m. Poznań)”. Przez ostatnie miesiące trwały prace przygotowawcze do  wszczęcia procedury przetargowej wraz z pozyskaniem niezbędnych pozwoleń, decyzji, uzgodnień w celu umożliwienia przeprowadzenia postępowania. Przewidywany termin rozpoczęcia robót generalnych zależny jest od wyników rozstrzygnięcia przetargu. Niemniej jednak rozpoczęcie prac planuje się na koniec I lub początek II kwartału 2020 roku.
Ponadto informuję, że w zakresie retencjonowania wód opadowych i zapobieganiu obniżeniu się wód gruntowych na terenie miasta planowana inwestycja „Rewitalizacja ubezpieczeń betonowych brzegów rzeki Warty w km 246,00 do km 243,50 (m. Poznań)” obejmuje odcinek miedzy mostem Przemysła I do rozwidlenia rzek Warty i Cybiny po obu stronach brzegu rzeki Warty. Celem tego projektu jest poprawa cech hydromorfologicznych rzeki: zwiększenie potencjalnej retencji gruntowej i zmniejszenie odpływu powierzchniowego na rzecz odpływu gruntowego oraz zabezpieczenie brzegów rzeki przed erozją, która stwarza zagrożenie dla przyległej infrastruktury i pogarsza warunki przepływu wód wezbraniowych. Zakres projektu obejmuje między innymi: 

•	Kosze i materace gabionowe: narzut kamienny w siatce stalowej uzupełniony humusem 
i obsiane trawą.
•	Tarasy z płyt betonowych.
•	Slipy.
•	Ciąg pieszy o nawierzchni z mieszanki granitowej.
•	Wyloty kanalizacji deszczowej.
Jednocześnie, zgodnie z prośbą Pani Radnej wyrażoną w interpelacji, przedstawiam poniżej informację na temat działań podejmowanych w kwestii retencjonowania wód na terenie Miasta Poznania przez Oddział Gospodarki Wodnej Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska:
Polityka Miasta Poznania w zakresie ochrony środowiska wodno-gruntowego jest ukierunkowana 
na maksymalne zatrzymanie wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstawania. Odprowadzenie ich do systemu kanalizacji deszczowej jest możliwe w przypadku, gdy ze względu 
na zagospodarowanie przestrzenne, układ wysokościowy, warunki gruntowo - wodne, lub inne przeszkody terenowe nie można zastosować metod związanych z maksymalną retencją. 
Mając na celu przywrócenie, utrzymanie i stabilizację istniejących układów wodnych, utrzymania w nich właściwego reżimu hydrologicznego warunkującego maksymalną retencję wody w układzie 
przy jednoczesnej minimalizacji prawdopodobieństwa wystąpienia podtopień terenów przyległych (ochronę mieszkańców, przyległych terenów) Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska UMP prowadzi coroczną konserwację rowów, cieków, zbiorników małej retencji i budowli hydrotechnicznych. 
W 2019 roku (w okresie jesiennym) w ramach zadania wykonano konserwację cieków na terenie Miasta o łącznej długości ok. 30 kilometrów. Zakres prac konserwacyjnych obejmował: usunięcie zatorów, namułów, oczyszczenie przepustów, skoszenie skarp, umocnienie brzegów. W ramach zadania wykonano także kaskady z dolomitu dla opóźnienia spływu oraz inaktywacji związków fosforu z wód na Rowie Złotnickim oraz dla tego samego celu wykonano bariery z dolomitu na ciekach Golęcinka 
i Bogdanka. Corocznie w ramach zadania wykonywana jest także konserwacja 8 budowli hydrotechnicznych polegająca na wykoszeniu i wygrabieniu skarp przy budowlach, usunięciu glonów 
ze ścian i dna konstrukcji budowli, usunięciu namułów, zatorów z traw, gałęzi i zanieczyszczeń 
na zamknięciach. Przeprowadzono także kilkukrotne sprzątanie brzegów jezior na terenie miasta 
(jez. Kierskiego, Strzeszyńskiego oraz Rusałka) w pasie o szerokości 25 metrów.
Działania te są priorytetowe ze względów ochrony mieszkańców przed lokalnymi podtopieniami, 
z zalewaniem posesji, aspektami przyrodniczymi funkcjonowania cieków oraz zbiorników wodnych 
i związanych z nimi kąpieliskami. Prace prowadzone są przy współudziale i za akceptacją Rad Osiedli oraz indywidualnych właścicieli nieruchomości. 

Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska każdorazowo podczas analizy dokumentów planistycznych i konkretnych rozwiązań projektowych nowych inwestycji i przedsięwzięć na terenie miasta Poznania promuje rozwiązania dotyczące zagospodarowania wód opadowych i roztopowych zgodnie z Rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2014r., zmienionym rozporządzeniem z dnia 17 kwietnia 2017r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Warty: dopuszczając bezpośrednie odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do odbiornika jeżeli zastosowano rozwiązania minimalizujące utratę naturalnej retencji lub spowolniające odpływ odprowadzanych wód i przywracające w możliwym zakresie naturalny, gruntowy charakter ich odpływu. Także w indywidualnych decyzjach - pozwoleniach wodnoprawych wydawanych przez WKiOŚ zawierane były zapisy dotyczące budowy urządzeń wodnych np. skrzynek retencyjnych dla odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z terenu realizacji przedsięwzięcia do gruntu. Ten model wykorzystania deszczówki jest korzystny z punktu widzenia ochrony i stabilizacji funkcjonowania lokalnego środowiska gruntowo-wodnego. Powoduje on wzbogacenie lokalnych zasobów wodnych. Również w decyzjach dotyczących obowiązku „usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody” wprowadzano zapisy dotyczące konieczności budowy zbiorników retencyjnych, które poprzez przetrzymanie wody chroniły bezpośrednich sąsiadów przed wystąpieniem lokalnych podtopień. 
W zakresie promowania małej retencji Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska w najbliższym czasie planuje:
•	realizację zadania dotyczącego zasilania wód na terenie użytku ekologicznego Traszki Ratajskie – poprzez ujęcie wód deszczowych (dachowych) i zasilanie nimi stawów. Zadanie ma na celu odwrócenie niekorzystnych procesów wysychania układu wodnego, który jest miejscem rozrodu płazów. 
Obecnie trwa realizacja zadania:
•	odmulanie stawu nr 1 w Parku Sołackim - oczyszczenie stawów z nagromadzonych osadów, 
co prowadzi do zwiększenia pojemności retencyjnej zbiorników i samego cieku Bogdanka, poprawy zdolności samooczyszczania wód oraz stabilizacji poziomu wód gruntowych.
Spójny kierunek zarządzania wodami opadowymi i roztopowymi wpływa na szereg obszarów działania miasta i kształtowania jego rozwoju: od planowania strategicznego, przez planowanie przestrzenne, realizację inwestycji, zarządzanie kryzysowe, walkę z zapyleniem i zanieczyszczeniem, gospodarkę zieloną jak również ograniczenie strat finansowych i ekonomicznych oraz zagrożeń powodowanych podtopieniami: 

•	w „Strategii Rozwoju Miasta Poznania 2020+” wskazano na „racjonalne korzystanie 
z zasobów środowiskowych oraz ich odzyskiwanie”. Kierunek ten ma być realizowany poprzez działania strategiczne m.in. stymulujące rozbudowę systemu wykorzystywania wód opadowych;
•	w „Diagnozie strategicznej do Strategii 2020+” wykazano krytyczny, implikowany zmianami klimatycznymi problem dotykający miasto - tzw. „szybkie powodzie”. Treść Diagnozy wskazuje na potrzebę podjęcia działań w zakresie adaptacji miasta do przewidywanych zmian klimatu 
do takiego stopnia, aby uwzględniając zmieniające się parametry zabudowy oraz warunki meteorologiczno-hydrologiczne zintensyfikować wykorzystanie powierzchni biologicznie czynnych i optymalizować odprowadzanie wód deszczowych;
•	Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta Poznania zakłada podjęcie działań prowadzących do „zwiększenia ilości wód opadowych i roztopowych zatrzymywanych w zlewni a tym samym znaczącego ograniczenia ilości tych wód odprowadzanych do kanalizacji deszczowej lub cieków, poprzez stosowanie układów zapewniających infiltrację wód opadowych i roztopowych do ziemi oraz zachowanie 
jak największej powierzchni biologicznie czynnej, nieuszczelnionej i nieutwardzonej.

Należy zwrócić uwagę, że Miasto Poznań bierze aktywny udział w inicjatywach związanych 
z adaptacją do zmian klimatu i zieloną infrastrukturą:
•	Poznań jako Miasto Wiodące rozpoczęło 1 czerwca 2017 roku realizację projektu CONNECTING Nature (ang. COproductioN with NaturE for City Transitioning INnovation and Governance) realizowanego w ramach Programu Ramowego Horyzont 2020 – Inteligentne 
i zrównoważone miasta: wdrażanie innowacyjnych rozwiązań opartych o przyrodę. 
Unijne inwestycje oparte na rozwiązaniach naśladujących naturę mają przyczynić się do poprawy środowiska miejskiego, krajobrazu i zachodzących w nim naturalnych procesów. Rozwijane będą usługi w obszarze tzw. zielonej infrastruktury także wykorzystania tych zasobów w udoskonalaniu systemu gospodarowania wodami opadowymi;
•	Miasto Poznań we współpracy z Ministerstwem Środowiska oraz Wykonawcą z ramienia Konsorcjum – Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym przygotowało „Plan adaptacji Miasta Poznania do zmian klimatu do roku 2030”, 
w którym zawarte są cele strategiczne dotyczące m.in.:  ograniczenia skutków nawalnych opadów i powodzi miejskich - podjęty Uchwałą Nr X/144/VIII/2019 Rady Miasta Poznania z dnia 
16 kwietnia 2019 roku w sprawie przyjęcia miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu 
dla Miasta Poznania.

Cele planu będą realizowane poprzez podjęcie wielu działań adaptacyjnych prowadzonych 
we współpracy z poszczególnymi podmiotami m.in.: Wydziałem Działalności Gospodarczej 
i Rolnictwa, Wydziałem Kształtowania i Ochrony Środowiska, Wodami Polskimi, Pełnomocnikiem Prezydenta ds. gospodarowania wód opadowych, Zarządem Dróg Miejskich, Wydziałem Gospodarki Komunalnej, Miejską Pracownią Urbanistyczną, Wydziałem Urbanistyki 
i Architektury, Biurem Koordynacji Projektów i Rewitalizacji Miasta, Metropolią Poznań, Miastem Poznań,  Aquanet S.A. 
Realizowane inwestycje w zakresie błękitno-zielonej infrastruktury wspomagać będą system gospodarki wodami opadowymi poprzez retencjonowanie wód opadowych w miejscu ich występowania i obniżenie wrażliwości miasta na powodzie miejskie.

Realizowane są i podejmowane będą następujące działania adaptacyjne:
1.	Zachowanie i rewaloryzacja istniejących cieków i zbiorników wodnych – we współpracy 
z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie – zabezpieczenie i wykorzystanie akwenów jako elementów kompleksowego systemu retencji, oczyszczania a następnie wykorzystania nadmiaru wody. Istniejące cieki i zbiorniki wodne stanowią istotny element zielono-błękitnej infrastruktury, której głównym celem jest bezpieczne i racjonalne gospodarowanie wodami opadowymi, zwłaszcza pochodzącymi z nawalnych opadów; 
2.	Podejmowanie wspólnych działań w ochronie zlewni cieków miejskich i jezior 
w ramach metropolii Poznań - wzmocnienie współpracy pomiędzy organami funkcjonującymi 
w Metropolii Poznań w aspekcie ochrony elementów błękitno-zielonej infrastruktury (cieków powierzchniowych i jezior);
3.	Zagospodarowanie wód opadowych „in situ” w mieście: wykorzystanie „czystych” wód opadowych na terenie nieruchomości (dla obiektów użyteczności publicznej) – tworzenie obiektów błękitno-zielonej infrastruktury: oczek wodnych, ogrodów deszczowych, ogrodów kieszonkowych, zielone dachy itp., w celu zmniejszenia spływu powierzchniowego;
4.	Tworzenie systemów zbiorników retencyjno-podczyszczających – obiektów amortyzujących przepływ wód powierzchniowych i ich retencjonowanie, w których będą zachodzić procesy samooczyszczania, pozwalające na wykorzystanie tych wód na różne cele w tym wtórnego wykorzystania; 

5.	Montowanie urządzeń sedymentacyjno-flotujących, osadników i separatorów dla wód opadowych spływających z obiektów i terenów o dużym zanieczyszczeniu – urządzenia zapewnią usunięcie zawiesin;
6.	Opracowanie standardów miejskiego systemu odwodnieniowego; sporządzenie katalogu wytycznych dobrych praktyk w zagospodarowaniu wód deszczowych – opracowanie dokumentu zawierającego wytyczne, wskazówki, przykłady dobrych praktyk sprawdzonych 
w innych miastach;
7.	Tworzenie powierzchniowego odprowadzania wód opadowych z jezdni, ulic na pasy terenów infiltrujących na obszarach o mniejszej intensywności zabudowy – tworzenie pasów infiltracyjnych zabezpieczających jezdnie i tereny sąsiadujące przed podtopieniami;
8.	Odtworzenie i modernizacja istniejących rowów i systemów melioracyjnych. Budowa kompleksowego miejskiego systemu odwodnienia dla 20 zlewni z wykorzystaniem m.in.: naturalnych metod retencji w szczególności w zlewni Bogdanka. Odkopanie i odtworzenie zarurowanych cieków wodnych. Przebudowa cieku Górczynka, budowa kanalizacji deszczowej dla os. Kiekrz; 
9.	Opracowanie modelu hydraulicznego i utworzenie automatycznego systemu monitoringu/ kontroli pracy kanalizacji deszczowej; 
10.	Przeprowadzenie kampanii społecznej promującej dobre praktyki adaptacyjne: promowanie systemów zagospodarowania wód opadowych i roztopowych na terenach własnych (przemysłowych, magazynowych, usługowych, parkingowych) ukierunkowane na zwiększenie retencji gruntowej wód deszczowych w lokalnych zlewniach.
Aktualnie Miasto Poznań prowadzi dwa programy związane z dofinansowaniem priorytetowych działań w zakresie ochrony środowiska tj. udzielenie dotacji celowych na: 
- likwidację źródeł niskiej emisji i zastąpienie ich źródłami proekologicznymi;
- usuwanie wyrobów zawierających azbest.
          Z wyrazami szacunku
 Z up. PREZYDENTA MIASTA
  (-) Katarzyna Kierzek-Koperska
 Z-CA PREZYDENTA MIASTA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta