Poznań, 08.01.2021 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.362.2020
Nr rej.: 080121-2528

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,

odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z dnia 
29 grudnia 2020 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie używania dronów do wykrywania emisji szkodliwych substancji z pieców domowych, uprzejmie informuję:
W ramach realizacji projektu Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego 2019 „Skończmy ze smogiem w Poznaniu” akcja oblotów dronem odbyła się w następujących miesiącach i dniach (szczegółowe zestawienie ze wskazaniem godzin i dni tygodnia stanowi załącznik nr 1): 
•	październik (9-14, 18-19,21-22, 25-26, 28-29), 
•	listopad (4-5, 7-8, 15-16, 18-19, 22-23, 25-26),
•	grudzień (6, 9-11).
Z kolei w ramach realizacji tego samego projektu w 2020 roku, akcja odbywała się w następujących miesiącach i dniach (szczegółowe zestawienie ze wskazaniem godzin i dni tygodnia stanowi załącznik nr 2):
•	wrzesień (21-24, 28-30), 
•	październik (1-2, 5-8, 12, 14-16, 19-23, 26-30),
•	listopad (3-6, 9-10, 12-14, 16-18, 23-27, 30), 
•	grudzień (1-5).
Odnosząc się do pytania Pana Radnego w zakresie używania dronów głównie w ciągu dnia, informuję, że w 2019 roku, gdy pierwszy raz realizowane były obloty za pomocą dronu - mające na celu badanie składu spalin pod kątem wykrywania spalania odpadów bądź też złej jakości paliw niezgodnych z zapisami obowiązującej uchwały antysmogowej - Polska Agencja Żeglugi Powietrznej nie wydawała zgody na obloty po zmroku. Było to spowodowane względami bezpieczeństwa, a żadna z rozeznanych firm nie posiadała doświadczenia w tego rodzaju lotach. Na terenie miasta Poznania ma to kluczowe znaczenie, ponieważ znaczna jego część znajduje się w strefie lotniska Ławica oraz Krzesiny. W 2020 roku sytuacja uległa zmianie i dostępność przestrzeni powietrznej w godzinach „po zmroku” była już znacznie większa, a dodatkowo doświadczenie firm działających na rynku było już wzbogacone o loty wieczorne. Zmiany te przełożyły się na wykonanie większości oblotów w roku 2020 właśnie po zmroku, co jest widoczne na załączonych zestawieniach. Należy mieć też na uwadze, że obloty dronami są narzędziem wspomagającym Straż Miejską w identyfikowaniu potencjalnych nieruchomości, na terenie których może dochodzić do spalania odpadów bądź też opału niezgodnego z obowiązującymi przepisami. Kluczowe znaczenie ma jednak kontrola Straży Miejskiej na terenie nieruchomości i potwierdzenie faktu spalania materiałów niedozwolonych – w przypadku wątpliwości następuje pobranie próbki popiołu, celem dokonania analizy laboratoryjnej jej składu. Obszary do badań wyznaczane były na podstawie analizy zgłoszeń wpływających do Straży Miejskiej Miasta Poznania.
Nawiązując do kwestii zanieczyszczenia powietrza w Poznaniu, należy zauważyć, że na przestrzeni lat świadomość mieszkańców wzrasta i spalanie odpadów w domowych systemach grzewczych nie jest już tak często spotykane jak kiedyś i nie jest główną przyczyną gorszej jakości powietrza w sezonie jesienno-zimowym. Kluczowe znaczenie ma wówczas tzw. niska emisja, związana                     z indywidualnym sposobem ogrzewania poszczególnych nieruchomości. Przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych – szczególnie przy niewielkim wietrze - zanieczyszczenia kumulują się na niewielkiej wysokości. Należy mieć również na uwadze, że na terenie miasta Poznania nie ma zakazu spalania paliw stałych i często spalanie nawet tych dozwolonych i dobrej jakości - wiąże się                          z powstawaniem uciążliwości w postaci intensywnego zadymienia oraz podwyższonych wartości stężeń - głównie pyłów PM10, ale nie ma podstaw do ukarania właściciela takiej nieruchomości postępowaniem mandatowym. Zgodnie z zapisami tzw. uchwały antysmogowej obowiązują terminy graniczne wymiany starych źródeł na paliwa stałe - na nowe spełniające wymagania tzw. ekoprojektu (nowe urządzenia mogą być również zasilane paliwami stałymi). Sukcesywnie na terenie miasta są trwale likwidowane źródła na paliwa stałe, za sprawą miejskiego programu dotacyjnego „Kawka bis”. Zasady programu wymagają trwałej likwidacji źródeł na paliwa stałe i zastąpienie ich nowymi źródłami, wykluczającymi spalanie paliw stałych (węgla bądź drewna).
Należy podkreślić, że błędne jest też wyliczanie skuteczności wykryć spalania odpadów. Liczba nieruchomości objętych oblotami wskazuje na obszar, gdzie były one prowadzone. Nie należy tego mylić z liczbą nieruchomości, na terenie których następowało spalanie paliw stałych. Ewentualną skuteczność można wskazać z proporcji liczby szczegółowych pomiarów do stwierdzonych nieprawidłowości, tj. w 2019 roku: 230 do 25 stwierdzonych nieprawidłowości (daje to wynik prawie 11%), a w 2020 roku: 486 do 35 stwierdzonych nieprawidłowości (jest to ponad 7%).  
Ponadto informuję, że przed rozpoczęciem realizacji zadania dokonano rozeznania doświadczeń innych miast w tym zakresie i w 2019 roku żadne z nich nie wykonywało oblotów po zmroku. Należy też zaznaczyć, że wszędzie dron jest narzędziem wspomagającym, a liczba zidentyfikowanych domostw, gdzie następowało spalanie odpadów stanowi niewielki udział wszystkich nieruchomości objętych badaniem.
Odnosząc się z kolei do możliwości wprowadzenia systemowych rozwiązań, informuję, że tak jak wskazano wcześniej - użycie dronów jest tylko i wyłącznie narzędziem wspomagającym Straż Miejską w  skutecznym wykrywaniu źródeł, gdzie następuje spalanie paliw niedozwolonych (w tym odpadów). Natomiast w ocenie Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska ma to również duży wymiar edukacyjny - kształtowanie wśród mieszkańców poprawnych postaw społecznych. Realizowany projekt cieszył się też bardzo pozytywnym odbiorem społecznym wśród mieszkańców miasta.  Nie jest to jednak narzędzie pozwalające na wprowadzenie rozwiązań systemowych. Kluczowym dowodem w możliwości zastosowania postępowania mandatowego są kontrole konkretnej nieruchomości przez Straż Miejską i naoczne ujawnienie spalania opadów bądź też pobranie próbki popiołu celem identyfikacji, czy w danym palenisku doszło do spalania materiałów niedozwolonych. Wykrycie w spalinach poszczególnych związków chemicznych jest tylko i wyłącznie podstawą do wskazania nieruchomości do szczegółowej kontroli przez Straż Miejską.
Miasto Poznań prowadzi subsydiarną i systemową politykę ukierunkowaną na ochronę powietrza.  Do takich działań należy zakwalifikować również m.in.: realizację programu „Kawka” i „Kawka – bis”, montaż czujników jakości powietrza na budynkach poznańskich szkół, rozwój Ekopatrolu Straży Miejskiej Miasta Poznania, uchwalenie Miejskiego Planu Adaptacji, powołanie Prezydenckiego Zespołu ds. Jakości Powietrza, współpracę ze społecznikami i aktywistami proekologicznymi czy zaangażowanie w ochronę środowiska w mieście przez pracowników Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Prezydenta Miasta
(-) Bartosz Guss
Z-ca Prezydenta Miasta Poznania

Zał. 2

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta