Poznań,  14.01.2021 r.

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Znak sprawy: Or-II.0003.1.1.2021
Nr rej.: 140121-2031

Szanowny Panie Radny,

odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie pozostałości Średzkiej Kolei Powiatowej na terenie Poznania, uprzejmie informuję:
Średzka Kolej Powiatowa została wpisana do rejestru zabytków pod nr A, 318 decyzją z dnia 8 sierpnia 1990 r. na terenie działki nr 51/2, ark. 11, obręb Kobylepole w Poznaniu. Zgodnie z treścią ww. decyzji ochronie konserwatorskiej podlega istniejący fragment linii Dawnej Kolei Średzkiej Powiatowej wraz z kompleksem dawnej stacji Kobylepole, w skład której wchodzą zachowane: 
•	dworzec z peronem, toalety (dz. nr 21/8, ark. 09, obr. 8),
•	budynek parowozowni, warsztaty z obrotnicą, magazyn (dz. nr 21/10, ark. 09, obr. 8),
•	domy mieszkalne (dz. nr 16/4, 16/5, ark. 09, obr. 8).
W dalszej części decyzji zostały wskazane ulice wyznaczające granice stacji, na których obecnie znajdują się jedynie fragmenty torów bądź ślady po nieistniejącym już torowisku. Zgodnie z treścią wpisu: „Obszar stacji ograniczony ulicami: Majakowskiego, Żelazną, Folwarczną i wzdłuż ul. Stalowej. Fragment linii kolejowej stanowi dziś bocznicę towarową biegnącą od stacji Poznań-Franowo przez stację Kobylepole wzdłuż ul. Majakowskiego, przecina ul. Jedności Słowiańskiej (obecnie ul. Chartowo i Żegrze) aż do dawnej stacji Malta, gdzie odgałęzia się tor idący wzdłuż ul. Inflanckiej w kierunku południowo-zachodnim oraz w kierunku północno-zachodnim aż do zbiegu ulic Majakowskiego i Katowickiej, gdzie wbiega na teren wojskowej składnicy paliw. 
Zaznaczyć należy, że integralną część wpisu stanowią załączone do decyzji Szkic linii Średzkiej Kolei Powiatowej (w załączeniu) oraz Plan stacji Kobylepole. Zgodnie ze szkicem, o którym mowa wyżej, decyzja obejmuje ciąg kolei ze stacji Główna (obecnie stacja Poznań Wschód), przez Maltę, gdzie rozwidla się:
•	w kierunku wschodnim do stacji Kobylepole, a następnie rozgałęzia się w stronę ul. Majakowskiego / Wilcza oraz do Stacji Franowo,
•	na południe przez Żegrze aż po Poznań Starołękę.
Na mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nr DOZ-OAiK-6700/76/09-[ML-15/09] z dnia 10 lutego 2010 r., skreślono z rejestru zabytków część dawnej Średzkiej Kolei Powiatowej w zakresie działek ew. nr ark. 13: 2/15, 2/19 oraz ark. 14: 1/38 i 1/39, obr. Komandoria, przy ul. Katowickiej w Poznaniu.  
Sieć wąskotorową tworzył fragment kolei biegnący ze stacji Kobylepole do Środy. Został on rozebrany prawdopodobnie po roku 1973. Wówczas stacja została przystosowana do obsługi składów normalnotorowych. Zlikwidowano także wąskotorowy układ po wschodniej stronie stacji wraz z obrotnicą i rozjazdami. Zachowała się natomiast jej normalnotorowa część, która była sukcesywnie modernizowana i dostosowywana do konkretnych potrzeb. 
Wpis do rejestru zabytków stanowi szczególną, rygorystyczną formę ochrony. Ma na celu ochronę zabytku, zatem niedopuszczenie do jego zniszczenia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 282) zabytki nieruchome podlegają ochronie bez względu na stan zachowania. Sieć dawnego torowiska Średzkiej Kolei Powiatowej, choć zachowana fragmentarycznie, w dalszym ciągu posiada walory historyczne oraz naukowe. W związku z powyższym dotychczasowe działania Miejskiego Konserwatora Zabytków polegały m.in. na:
•	uzgodnieniu z Inwestorem, a następnie realizacji projektu wkomponowania torów w nawierzchnię - m.in. na narożniku ul. Katowickiej i Lwowskiej wraz z płytą informacyjną,
•	uzgodnieniu z Inwestorem w projekcie nawierzchni odtworzenia śladu przebiegu dawnego torowiska - m.in. przy ul. Wilczej 19 i 21 (w trakcie realizacji),
•	uzgodnieniu programu prac konserwatorskich zachowanych fragmentów torowiska oraz wkomponowaniu ich w nawierzchnię - m.in. inwestycja przy stacji Kobylepole (w trakcie realizacji),
•	opracowywaniu spójnego systemu oznaczenia pozostałości torowiska i jego śladów,
•	uwzględnieniu zabytku w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Celem ochrony zabytku, jakim jest Średzka Kolej Powiatowa, jest sukcesywne – w ramach bieżących uzgodnień – eksponowanie zabytkowego torowiska, odtworzenie przebiegu linii kolei oraz spójne oznaczenie zabytku na terenie miasta.
Po przystąpieniu do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na etapie zbierania wniosków do planu, Miejski Konserwator Zabytków zgłasza swoje wnioski, w tym informacje o obiektach chronionych poprzez wpis do rejestru zabytków. W obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w których Konserwator informował o przebiegu Średzkiej Kolei Powiatowej, jej ślad chroniony jest najczęściej poprzez ustalenie zachowania lub odtworzenia śladu dawnej Średzkiej Kolei Powiatowej jako drogi pieszej i rowerowej lub podkreślenie jej przebiegu również zachowanymi elementami torowiska (mpzp obszaru „Rataje – Park” w Poznaniu, mpzp „Rataje – Park os. Oświecenia” w Poznaniu, mpzp „Rataje – Łacina” część B w Poznaniu, mpzp „Osiedle Tysiąclecia” w Poznaniu) albo jako bocznicy kolejowej i jako drogi pieszej lub ścieżki rowerowej (mpzp „Osiedle Zodiak”).
Odnosząc się do struktury własności działek, na terenie których znajdują się pozostałości torowiska Średzkiej Kolei Powiatowej oraz przez które przebiegają jego ślady – informuję, że jest ona  zróżnicowana, w większości stanowi własność Miasta Poznania oraz Skarbu Państwa. Szczegółowe informacje w tym zakresie są też ogólnodostępne za pośrednictwem Portalu „System Identyfikacji Przestrzennej Miasta Poznania” (zgodnie z wykazem konfiguracji map SIP - jest to zakładka „BaDaM”, następnie warstwa tematyczna: nasza przestrzeń – powierzchnia – struktura własności).

Z wyrazami szacunku
ZASTĘPCA PREZYDENTA
MIASTA POZNANIA
(-) Mariusz Wiśniewski

Zał. 1

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta