Poznań, 10.03.2021 r.

Znak sprawy: Or-II.0003.1.58.2021
Nr rej.: 100321-2439

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z dnia 1 marca 2021 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie współpracy Miasta Poznania z okolicznymi gminami w zakresie zwalczania smogu, uprzejmie informuję:
Ad. 1)
Dane przekazane Panu Radnemu w odpowiedzi z dnia 29 stycznia 2021 roku, wskazujące, iż w bilansie emisji zanieczyszczeń pyłu PM10 udział emisji napływowej szacowany na około 78%, zawarte są w Programie ochrony powietrza dla strefy aglomeracja poznańska, który został przyjęty przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego, uchwałą nr XXI/393/20 z dnia 13 lipca 2020 roku. Dokument ten wskazuje jako źródło przyjętego bilansu emisji napływowej oraz emisji ze strefy obejmującej miasto Poznań, zarówno pyłu PM10 jak i benzo(a)piranu, bazę Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) oraz dane ze strony http://www.emep.int/, która jest Programem współpracy w zakresie monitorowania i oceny zasięgu dalekiego przenoszenia zanieczyszczeń powietrza w Europie. Na podstawie obu wymienionych baz utworzono katastry emisji w promieniu 30 km wokół strefy obejmującej miasto Poznań.
Szczegółowy udział procentowy ze względu na typ źródła emisji zanieczyszczeń prezentuje Załącznik nr 1.
Ad. 2)
Dokument obecnie obowiązujący, w którym zawarto najbardziej aktualną diagnozę pochodzenia pyłu PM10 na terenie miasta Poznania, nie określa dokładnie miejscowości bądź gmin, z których pochodzą zanieczyszczenia składające się na emisję napływową.
Należy zaznaczyć, że stan zanieczyszczenia powietrza zależy od wielkości emisji i panujących warunków meteorologicznych, wyznaczających możliwości rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. Róża wiatrów dla strefy aglomeracja poznańska z szeregu czasowego jednogodzinnych prędkości wiatru w 2018 roku wskazuje, że w strefie aglomeracja poznańska przeważały wiatry z sektorów zachodniego i wschodniego, zaś najrzadziej wiało z kierunków północnego i południowego. Można zatem domniemywać, że analogicznie rozkładały się emisje napływowe. W Załączniku nr 2 zaprezentowano Różę wiatrów.

Ad. 3)
Celem miasta Poznania oraz ościennych gmin jest eliminowanie źródeł ogrzewania na paliwa stałe.              Od 2015 roku Poznań prowadzi program dotacyjny KAWKA. Podobne działania, tj. programy dotacyjne, podejmują także okoliczne gminy (na przykład Kostrzyn). Ponadto Starostwo Powiatowe              w Poznaniu prowadzi, skierowany do mieszkańców Powiatu Poznańskiego, własny program dotacyjny na likwidację pieców opalanych węglem i innymi paliwami stałymi oraz zamianę ich na proekologiczne systemy ogrzewania. W celu ułatwienia mieszkańcom dostępu do różnych form finansowych, mających na celu modernizację systemów grzewczych do tej pory opartych na spalaniu paliw stałych, miasto Poznań (podobnie jak niektóre ościenne gminy takie jak: Kórnik, Mosina, Puszczykowo, Tarnowo Podgórne), zawarło w lutym 2021 roku porozumienie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu dotyczące realizacji rządowego Priorytetowego Programu Czyste Powietrze. 
Z inicjatywy Metropolii Poznań oraz Miasta Poznań w 160 szkołach mieszczących się na terenie metropolii, w tym w 86 placówkach na terenie Poznania, zamontowano czujniki jakości powietrza mierzące stężenia pyłów zawieszonych PM10 oraz PM2,5. Przedsięwzięcie to ma wymiar edukacyjny. Celem projektu, poprzez edukowanie dzieci i młodzieży, jest przede wszystkim uświadomienie mieszkańcom metropolii Poznań powagi problemu, jakim jest stan czystości powietrza, którym oddychamy. Ocenę jakości powietrza można na bieżąco śledzić na stronie internetowej pod adresem: https://esa.nask.pl
Należy mieć na uwadze, że realizowany projekt ma charakter edukacyjny, a wyniki uzyskiwane z niskokosztowych czujników są poglądowe i wskazują jedynie trendy, ponieważ mogą być obarczone dużym błędem.
Ad. 4)
Programem naprawczym, którego głównym celem jest poprawa jakości powietrza, jest Program ochrony powietrza, który wskazuje skale działań naprawczych do podjęcia na terenie konkretnych gmin, także sąsiadujących bezpośrednio z Poznaniem. Dla okolicznych gmin obowiązuje Program ochrony powietrza dla strefy wielkopolskiej, który został przyjęty uchwałą nr XXI/391/20 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 13 lipca 2020 r. 
Na terenie ościennych gmin, podobnie jak w Poznaniu, obowiązuje tzw. uchwała antysmogowa, przyjęta przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego uchwałą nr XXXIX/941/17 z dnia 18 grudnia 2017 roku w sprawie wprowadzenia, na obszarze województwa wielkopolskiego, ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Uchwała ta wprowadza zakaz stosowania konkretnych paliw oraz terminy graniczne likwidacji (w zależności od rodzaju urządzenia) pieców i kotłów na paliwo stałe i zastąpienie ich źródłami proekologicznymi lub takimi, które spełniają wymagania Ekoprojektu.  
Poszczególne samorządy, poprzez przyjęte programy naprawcze, mają wyznaczone kierunki działań, których głównym celem jest poprawa jakości powietrza.

Z wyrazami szacunku
Z up. Prezydenta Miasta
(-) Bartosz Guss
Z-ca Prezydenta Miasta Poznania

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta