Poznań, 8 lipca 2021 r.
Nr sprawy: Or-II.0003.1.110.2021
Nr rej.: 080721-3498

Pan 
Paweł Sowa
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem 
z dnia 15 kwietnia 2021 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie częstotliwości kursów komunikacji miejskiej, uprzejmie wyjaśniam:
Wprowadzenie specjalnego rozkładu jazdy (rozkład sobotni ze wzmocnieniami) wynikało 
z ograniczenia funkcjonowania wielu branż, w tym szkół, przedszkoli i żłobków, co znacznie obniżyło frekwencję w tramwajach i autobusach. Według szacunków z transportu zbiorowego korzystało zaledwie ok. 35-40% pasażerów, korzystających z komunikacji przed pandemią.
Wprowadzone w transporcie ograniczenia miały na celu dopasowanie częstotliwości kursowania komunikacji publicznej do zmniejszonej mobilności mieszkańców oraz zabezpieczenie działania komunikacji publicznej na wypadek ewentualnego wzrostu zachorowań wśród motorniczych 
i kierowców. 
W pierwszych dniach po wprowadzeniu specjalnego rozkładu jazdy , w związku ze stwierdzeniem przekraczania limitów pasażerów w autobusach i tramwajach, w określonych godzinach uruchomiono dodatkowe kursy na części linii. Po około tygodniu od wprowadzenia specjalnego rozkładu sytuacja ustabilizowała się i w godzinach szczytu występowały jedynie pojedyncze, punktowe przypadki przekraczania limitów frekwencji w pojazdach. Nie stwierdzono „rozregulowania kursów”, a jeśli było to konieczne, uruchamiane były rezerwy celem zmniejszania zatłoczenia i nadmiernych przerw między kursami. Zmiana rozkładu jazdy mogła wydłużyć czas podróży wymagających przesiadek, jednak nie notowano przypadków niewykonywania kursów, 
a punktualność została zachowana na stałym, wysokim poziomie.  
Odnosząc się do pytań zawartych w interpelacji uprzejmie informuję:
Pyt. 1  „Ile osób było gotowych do pracy w MPK w dni robocze w okresie od 1 marca do 
30 kwietnia 2021 r.? Proszę podać liczby z podziałem na motorniczych i kierowców, ewentualnie 
z podziałem na wydziały MPK. Proszę podać te same dane również dla okresu od 1 marca do 
30 kwietnia 2020 r.”
Poniżej podaję dane w przeliczeniu na pełne etaty:
•	Kierowcy
a)	Marzec:
-	2020 r. – 809,23 etatów,
-	2021 r. – 824,75 etatów.
b)	Kwiecień:
-	2020 r. – 806,2 etatów,
-	2021 r. – 824,68 etatów.
•	Motorniczowie
c)	Marzec:
-	2020 r. – 515 etatów,
-	2021 r. – 508 etatów.
d)	Kwiecień:
-	2020 r. – 511 etatów,
-	2021 r. – 507 etatów.
Pyt. 2 „Ile osób było gotowych do pracy w dni robocze w okresie od 1 marca do 30 kwietnia 2021r. u innych przewoźników, z którymi ZTM Poznań ma podpisane umowy o świadczenie usług przewozowych? Proszę też podać ile osób było potrzebnych w dni robocze u tych przewoźników do zapewnienia ciągłości rozkładu, który obowiązywał przed 29.03.2021 r.”
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez operatorów liczba osób gotowych do pracy 
w marcu i kwietniu 2021 r. oraz liczba kierowców niezbędnych dla zapewnienia ciągłości rozkładu jazdy w dzień roboczy, wynosiła:
-	Kórnickie Przedsiębiorstwo Autobusowe Kombus – 50 kierowców gotowych 
i 35 niezbędnych,
-	Zakład Komunikacji Publicznej w Suchym Lesie - 38 kierowców gotowych i 25 niezbędnych,
-	Zakład Komunalny w Kleszczewie - 15 kierowców gotowych i 11 niezbędnych,
-	Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Transkom - 26 kierowców gotowych i 26 niezbędnych,
-	Przedsiębiorstwo Transportowe Translub w Luboniu - 35 kierowców gotowych 
i 35 niezbędnych,
-	Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Komornikach – 61 kierowców gotowych 
i 61 niezbędnych,
-	Zakład Komunikacji Publicznej Suchy Las - 38 kierowców gotowych i 25 niezbędnych,
-	Zakład Usług Komunikacyjnych Rokbus - 21 kierowców gotowych i 21 niezbędnych,
-	Spółka TPBUS Tarnowo Podgórne – 53 kierowców gotowych i 52 niezbędnych.
Pyt 3. „Ile osób było potrzebnych w dni robocze do zapewnienia ciągłości roboczego (choć rozrzedzonego w stosunku do lutego 2020) rozkładu jazdy (czyli precyzując rozkładu jaki obowiązywał przed cięciami z dn. 29.03.2021r.)?”
Zgodnie z przekazanymi mi przez Spółkę MPK wyjaśnieniami, statystyki tego rodzaju nie są prowadzone. Niedobór pracowników tylko potencjalnie może wpłynąć na prawidłowość wykonania zamówionej usługi przewozowej i faktycznie do takiej sytuacji może dojść wyłącznie w skrajnych przypadkach. Niedobór wśród pracowników prowadzących pojazdy jest zjawiskiem długotrwałym 
i niezależnym od MPK. Pomimo strukturalnego niedoboru, usługi są świadczone na oczekiwanym, uzgodnionym z ZTM poziomie. 
Pyt. 4 „Ile osób byłoby potrzebnych w dni robocze do zapewnienia ciągłości roboczego rozkładu jazdy, ale tego w pełnej wersji z lutego 2020?”
Średnie potrzeby osobowe przy średnich zadaniach i absencji z 2019 r. wynosiły:
-	kierowcy – 856 osób,
-	motorniczowie – 547 osób.
Pyt. 5 „Przez ile dni w dni robocze, począwszy od 29 marca 2021 r. liczebność załogi była niewystarczająca, by zapewnić dotychczasowy, roboczy rozkład jazdy (ten rozrzedzony, który obowiązywał przed 29.03.2021r.)? Proszę podać ile osób brakowało każdego dnia (jeśli brakowało?) z podziałem na kierowców i motorniczych.”
Zgodnie z informacjami uzyskanymi z MPK precyzyjne udzielenie odpowiedzi no to pytanie nie jest możliwe, ponieważ należałoby uwzględnić zbyt wiele zmiennych. Żadna z jednostek odpowiedzialnych za zapewnienie obsady prowadzących pojazdy nie prowadzi i nie planuje prowadzenia statystyk pokazujących "potencjalne" zapotrzebowanie na kierowców lub motorniczych, uwzględniając ponadto wariantowość świadczonej usługi. Wynika to z jednej strony 
z wyjątkowości warunków panujących w trakcie epidemii, a z drugiej z faktu, że niedobór pracowników jest problemem strukturalnym i długotrwałym. Sporządzanie teoretycznych statystyk nie miałoby żadnego przełożenia na zmianę tej sytuacji.
Pyt. 6 „Jakie procedury zarządzania kryzysowego są stosowane w MPK na wypadek wyższej niż zwykle absencji załogi?” 
MPK posiada wdrożoną „Procedurę rekrutacji pracowników” i zgodnie z nią prowadzi działania mające na celu pozyskanie kandydatów do pracy. Mimo prowadzenia ciągłego naboru Spółka boryka się ze stałymi brakami kadrowymi. MPK podejmuje działania – poprzez współpracę 
z agencjami zatrudnienia – zmierzające do zatrudnienia wykwalifikowanych kierowców autobusów pochodzących zza granicy, dodatkowo nagradzani są również pracownicy, którzy zarekomendują kandydatów na kierowców, którzy faktycznie zostaną przyjęci do pracy. 
Informuję również, że w związku z epidemią zostało wydane zarządzenie Prezesa Zarządu mające na celu wdrożenie rozwiązań, które zapewnią ciągłość funkcjonowania w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych. W celu maksymalnego wykorzystania potencjału pracowników  wprowadzono systemem równoważnego czasu pracy, przedłużono dobowy wymiar czasu (nie przekraczający 12 godzin), równoważony krótszym wymiarem w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy. 
Pyt. 7 „Jakie wnioski wyciągnęło MPK z sytuacji wynikłej po 10 marca 2020 r. w miesiącach marcu i kwietniu 2020 r., czyli nagłym zamknięciu kraju, ograniczeniu kursów, problemach 
z obecnością pracowników? Czy przygotowano się na podobne kryzysy w przyszłości, poprzez np. pozyskanie dodatkowych pracowników? Czy przygotowano możliwe scenariusze działań 
i reagowania? Jeśli tak, to jakie?”
Opracowano i wdrożono procedurę kryzysową, a aktualnie trwają prace nad jej aktualizacją, która będzie uwzględniała także inne trudne scenariusze. 
Transport publiczny jest planowany i kontraktowany w co najmniej rocznej perspektywie. Ewentualne odchylenia można jedynie próbować przewidywać. 
Spółka dokłada wszelkich starań, aby zapewnić ciągłość funkcjonowania w przypadku nawet rozległych awarii – np. posiada rozproszone po całym mieście bazy, gdzie można utworzyć (lub już utworzono) zapasowe centra zarządcze.
Pyt. 8 „Czy MPK w okresie od 1 marca do 30 kwietnia 2021r. obsługiwało dodatkowe kursy na liniach ZTM? Czy prawdą jest, że wysłało swoich kierowców do obsługi linii 616 w ramach pomocy lubońskiemu Translubowi?”
W dniach 7-9 oraz 12-16 kwietnia br., ze względu na znaczną absencję pracowników PW Translub, MPK Poznań obsługiwało całość kursów linii 616 - w szczycie porannym dwoma autobusami oraz trzema, w szczycie popołudniowym.
Pyt. 9 „Ile pieniędzy zaoszczędzono na ściętych kursach – inaczej mówiąc na mniejszej pracy przewozowej w wyniku cięcia kursów w dniach 29.03.-03.05.2021 r.?”
Pyt. 10 „Ponadto prosimy o podanie kwoty oszczędności na mniejszej pracy przewozowej 
w wyniku stosowania od ponad roku rozrzedzonego rozkładu jazdy (zmiany nastąpiły w okresie po 10 marca 2020 r.).”
Analizując kwestię zmniejszenia wydatków na pracę przewozową w roku 2020 oraz w pierwszych miesiącach roku 2021 nie można mówić o „oszczędnościach”. Z powodu wprowadzonych licznych ograniczeń i rygorów sanitarnych przekładających się wprost na niższą mobilność społeczeństwa dochody ze sprzedaży biletów spadły o ok. 35% w stosunku do pierwotnych założeń. I tak w roku 2020 z planowanej początkowo wartości 192,8 mln zł dochodów, zrealizowano 125,8 mln zł, to jest aż o 67 mln zł mniej niż przewidywano. Obniżenie wartości wynagrodzenia MPK Poznań Sp. z o.o. wypłaconego spółce w roku 2020 za wykonaną pracą przewozową z uwagi zmniejszenia jej wymiaru pozwoliło na zmniejszenie tej straty o kwotę w wysokości odpowiednio 35,4 mln zł w przypadku MPK Poznań oraz 0,5 mln zł w przypadku Operatorów gminnych. Z kolei w okresie od 29 marca do 30 kwietnia br. zmniejszono wydatki z tytułu niewykonanej pracy przewozowej łącznie o 2,605 mln złotych (w tym 35 tys. zł dot. Operatorów gminnych) w celu zmniejszenia skali strat z tytułu niższych o blisko 26,3 mln zł dochodów ze sprzedaży biletów w okresie od stycznia do kwietnia (planowano 64,3 mln zł, wykonano 38 mln zł).
Z wyrazami szacunku
Z up. Prezydenta Miasta
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-ca Prezydenta Miasta Poznania

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta