Poznań, 14.09.2021 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.186.2021

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Nr rej.: 140921-3349

Szanowny Panie Radny,

odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z dnia 31 sierpnia 2021 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie przypadków umieszczenia bez pozwolenia na zabytku, wpisanym do rejestru zabytków, urządzenia technicznego, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub napisu, uprzejmie informuję:
Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków (MKZ) w ramach posiadanych kompetencji ma możliwość przeprowadzania kontroli obiektów wpisanych do rejestru zabytków – pod kątem umieszczenia bez pozwolenia urządzeń technicznych i reklamowych. Są to kontrole planowe oraz doraźne, przeprowadzane na podstawie powziętych lub otrzymanych informacji o nieprawidłowościach. Na terenie miasta Poznania jest obecnie 497 obiektów posiadających wpis do rejestru (z wyjątkiem stref ochrony konserwatorskiej, dla których jednak nie mają zastosowania przepisy art. 118 wyżej przywołanej ustawy). W 2020 roku przeprowadzono 40 planowych kontroli. W ich trakcie sprawdzanych jest wiele aspektów - w tym m.in. sprawdza się, czy na takich obiektach nie zostały zamontowane urządzenia lub reklamy. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wydawane są zalecenia pokontrolne lub nakazy zobowiązujące do przywrócenia do odpowiedniego stanu lub przeprowadzenia niezbędnych prac. Zalecenia obejmują również zobowiązania do likwidacji elementów reklamowych. MKZ podejmuje się również kontroli doraźnych na podstawie uzyskanych informacji - np. o nielegalnych reklamach. Część z nich przekazuje do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 
W ocenie Biura MKZ problem nielegalnych nośników reklamowych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków jest marginalny, a jeśli się pojawia, to reklamy są usuwane na podstawie zaleceń pokontrolnych lub nakazów. Większość reklam i urządzeń, które nie uzyskały pozwoleń konserwatorskich znajduje się na terenie strefy ochrony konserwatorskiej.
Odnosząc się do pytań Pana Radnego zawartych w interpelacji oraz mając na uwadze wyjaśnienia uzyskane z Biura MKZ, uprzejmie informuję:
Ad. 1) Jaką liczbę przypadków umieszczenia bez pozwolenia na zabytku, wpisanym do rejestru zabytków, urządzenia technicznego, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub napisu, stwierdzono w Poznaniu w poszczególnych latach od 2015 roku do 2021 roku?
W latach 2015-2021 stwierdzono jedynie nieliczne przypadki umieszczenia bez pozwolenia na zabytku wpisanym do rejestru zabytków - urządzenia technicznego, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub napisu, co zostało wykazane w ramach przeprowadzonych przez Biuro MKZ kontroli. Wydano 7 nakazów przywrócenia do stanu poprzedniego zabytku wpisanego do rejestru. 
Ad. 2) Jakie przypadki umieszczenia bez pozwolenia na zabytku, wpisanym do rejestru zabytków, urządzenia technicznego, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub napisu, były najbardziej ewidentne, ostentacyjne lub wykazujące szczególne lekceważenie dla przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - proszę o wskazanie i opisanie 10 takich przypadków, z zaznaczeniem których zabytków to dotyczyło?	
W odniesieniu do obiektów wpisanych do rejestru zabytków nie odnotowano przypadków ostentacyjnego lekceważenia przepisów z zakresu ochrony zabytków poprzez umieszczenie na nich bez pozwolenia urządzenia technicznego, reklamowego lub napisu. Takie sytuacje mają miejsce dla obiektów znajdujących się na terenie ochrony obszarowej, czego przykładami mogą być m.in.:
•	ekran LED na budynku przy ul. Półwiejskiej 45 / Krakowskiej 35,
•	nośnik reklamowy przy ul. Dolna Wilda 4, 
•	wolnostojące reklamy umieszczane na przyczepach lub pojazdach (ul. Św. Marcin, Al. Niepodległości / ul. Solna, ul. Roosevelta), 
•	wielkoformatowa reklama na skrzyżowaniu ul. Garbary / Wielka,
•	wielkoformatowa reklama na ul. Piaskowej / Garbary, 
•	wielkoformatowa reklama przy Pl. Wiosny Ludów 2. 
We wszystkich tych sprawach MKZ prowadzi lub prowadził działania, których celem jest likwidacja nielegalnych reklam. Część z nich udało się zlikwidować. Nie ma jednak możliwości zastosowania w tych przypadkach art. 118 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i złożenia doniesienia do prokuratury. Ponadto w ramach Parku Kulturowego prowadzono 28 postępowań, które zakończyły się zdemontowaniem nośników lub urządzeń i dostosowaniem do przepisów, wraz z uzyskaniem niezbędnych pozwoleń. 
Ad. 3) Czy w zdarzających się w Poznaniu przypadkach umieszczenia bez pozwolenia na zabytku, wpisanym do rejestru zabytków, urządzenia technicznego, tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego lub napisu, dochodziło do orzeczenia kary ograniczenia wolności, a jeśli tak - to w jakiej liczbie i w jakim zakresie, natomiast jeśli nie - to dlaczego? 
Ad. 4) Czy (…) dochodziło do orzeczenia kary grzywny, a jeśli tak - to w jakiej liczbie i w jakim zakresie, natomiast jeśli nie - to dlaczego?
Ad. 5) Czy (…) dochodziło do orzeczenia kary za podżeganie lub pomocnictwo, a jeśli tak - to w jakiej liczbie i w jakim zakresie, natomiast jeśli nie - to dlaczego?
Ad. 6) Czy (…) dochodziło do orzeczenia przepadku przedmiotów służących lub przeznaczonych do popełnienia wykroczenia, choćby nie stanowiły własności sprawcy, a jeśli tak - to w jakiej liczbie i w jakim zakresie, natomiast jeśli nie - to dlaczego?
Z wiedzy Biura MKZ wynika, że dotychczas nie doszło do orzeczenia przez sąd kary ograniczenia wolności, kary grzywny, kary za podżeganie lub pomocnictwo czy do orzeczenia przepadku przedmiotów służących lub przeznaczonych do popełnienia wykroczenia na podstawie art. 118 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – w odniesieniu do obiektów zlokalizowanych w Poznaniu. Prokuratura najczęściej umarza postępowania w sprawach dotyczących ochrony zabytków, nawet tych o zdecydowanie poważniejszych zarzutach - związanych np. z nielegalną rozbiórką.
Ad. 7) Czy (…) dochodziło do orzeczenia obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego, a jeśli tak - to w jakiej liczbie i w jakim zakresie, natomiast jeśli nie - to dlaczego?
Z wiedzy Biura MKZ wynika, że dotychczas nie dochodziło do orzeczenia przez sąd obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego – na podstawie art. 118 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. MKZ nakładał jednak obowiązki w ramach zaleceń pokontrolnych czy postępowania nakazowego. Należy natomiast zaznaczyć, że reklamy często były demontowane już przed kontrolą.
     Z wyrazami szacunku
Z up. Prezydenta Miasta
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-ca Prezydenta Miasta Poznania
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta