Poznań, 16  listopada 2021 r.
Nr sprawy: Or-II.0003.1.236.2021

Pan 
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Nr rej.: 161121 - 3113

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem 
z dnia 2 listopada 2021 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie sytuacji systemu Poznański Rower Miejski, uprzejmie informuję:
Ad.1. „Jaka jest ogólna sytuacja systemu Poznański Rower Miejski?” 
Poniżej w tabelarycznym zestawieniu przedstawiam informacje na temat infrastruktury Poznańskiego Roweru Miejskiego, liczby wypożyczeń rowerów oraz wpływów z wypożyczeń z podziałem na poszczególne lata.
Elementy PRM	2018	2019	2020	2021	
Liczba stacji 3G (od 2019 3G/4G)	113	113	113	113	
Liczba stref 4G	0	32	59	66	
Razem liczba punktów wypożyczania	113	145	172	179	
Liczba rowerów 3G	1240	1240	996	996	
Liczba rowerów 4G	0	475	659	746	
Razem liczebność floty	1240	1715	1655	1742	

Liczba wypożyczeń PRM	2018	2019	2020	2021	
STYCZEŃ	0	0	0	0	
LUTY	0	0	0	0	
MARZEC	60 607	84 323	37 146	20 457	
KWIECIEŃ	248 621	142 538	0	25 939	
MAJ	284 057	134 100	43 283	44 143	
CZERWIEC	242 991	192 401	82 796	57 883	
LIPIEC	221 476	155 519	101 137	55 452	
SIERPIEŃ	217 240	147 576	90 522	42 835	
WRZESIEŃ	174 028	97 886	81 312	36 245	
PAŹDZIERNIK	144 446	79 710	52 450	25 356	
LISTOPAD	76 526	42 884	25 807	 	
GRUDZIEŃ	0	0	13 920	 	
Razem	1 669 992	1 076 937	528 373	308 310	

Wpływy z wypożyczeń PRM [zł brutto]	2018	2019	2020	2021	
STYCZEŃ	0	0	0	0	
LUTY	0	0	0	0	
MARZEC	25 368	57 632	31 102	38 280	
KWIECIEŃ	191 495	126 389	0	61 000	
MAJ	210 148	100 386	63 136	101 791	
CZERWIEC	115 425	164 613	84 141	117 762	
LIPIEC	133 767	114 489	85 348	110 353	
SIERPIEŃ	119 815	123 121	74 248	85 875	
WRZESIEŃ	81 910	60 096	51 634	64 174	
PAŹDZIERNIK	51 688	35 820	30 264	40 814	
LISTOPAD	20 778	21 052	13 284	 	
GRUDZIEŃ	0	0	5 389	 	
Razem	950 394	803 598	438 546	620 049	

Ad.2. „Jakie są przyczyny spadku liczby wykorzystania rowerów miejskich, poza stanem epidemii?”
Niewątpliwie istotny wpływ na spadek liczby wypożyczeń miejskich rowerów miało pojawienie się systemów hulajnóg elektrycznych oraz skuterów. W szczytowym okresie w Poznaniu działały aż cztery podmioty prowadzące wynajem hulajnóg. Stosunkowo wysokie koszty korzystania z hulajnóg (2-3 zł opłaty początkowej oraz 0,50 zł za każdą minutę wypożyczenia) skłoniły prawdopodobnie część użytkowników do zakupu własnych urządzeń. Podobny trend można było zaobserwować również w przypadku rowerów - ograniczenie korzystania z rowerów współdzielonych na rzecz prywatnych jednośladów. Tendencja ta była jeszcze bardziej widoczna w czasie pandemii, gdzie w ocenie wielu użytkowników posiadanie prywatnego roweru oznaczało większe bezpieczeństwo. Decyzja rządu o zamknięciu wypożyczalni rowerów na okres ponad miesiąca (kwiecień – początek maj 2020 r.) dodatkowo przyczyniła się do utrwalenia spadku zainteresowania miejskimi rowerami.  
W 2021 r. dokonano zmian w zakresie opłat za korzystanie z rowerów miejskich. Wprowadzono opłatę za pierwsze 30 min wypożyczenia roweru w wysokości 1 zł, podczas gdy do końca 2020 r. pierwsze 20 min było bezpłatne. Pozostawiono natomiast możliwość korzystania z roweru przez pierwsze 30 min bez dodatkowych opłat w odniesieniu do osób posiadających ważny bilet okresowy komunikacji miejskiej. Wprowadzone zmiany spowodowały zwiększenie wpływów w odniesieniu do roku ubiegłego, w którym odnosiły się do większej liczby częściowo bezpłatnych wypożyczeń.  W okresie marzec-październik 2020 r. wpływy z wypożyczeń kształtowały się na poziomie 420 tys. zł, natomiast w roku 2021 w tym samym okresie na poziomie 620 tys. zł. Niemniej jednak, w ocenie Zarządu Transportu Miejskiego, zmiana cennika nie powinna spowodować spadku zainteresowania PRM. Przeprowadzone przed przedmiotową zmianą badania ankietowe wskazywały, że wprowadzenie niewielkiej opłaty za pierwsze pół godziny nie stanowi istotnego czynnika powstrzymującego użytkowników od korzystania z systemu. Największy wpływ na zmniejszenie liczby wypożyczeń mają takie czynniki jak wskazany powyżej zakup przez mieszkańców rowerów prywatnych czy konkurencja w postaci systemów hulajnóg elektrycznych i skuterów w segmencie mikromobilności. 
Istotnym aspektem jest również stan epidemiologiczny, z powodu którego wielu dotychczasowych użytkowników (uczniowie, studenci, pracownicy) wykonując swoje obowiązki zdalnie nie korzysta z taką częstotliwością jak dawniej zarówno z komunikacji miejskiej, jak i z systemu PRM.
Ad.3. „Czy słuszne są wskazania dotyczące problemów infrastrukturalnych i organizacyjnych systemu Poznański Rower Miejski?”
Kolejną możliwą przyczyną odejścia części klientów PRM były występujące w 2019 roku bardzo duże problemy z utrzymaniem standardu obsługi i zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania systemu przez firmę Nextbike Polska S.A. Miało to związek z wprowadzeniem systemu 4. generacji (rowery bezstacyjne), do którego uruchomienia i obsługi operator okazał się niewystarczająco przygotowany. Podjęte zostały działania naprawcze, a operatorowi naliczono kary umowne na kwotę ponad miliona złotych, jednak problemy nie pozostały bez wpływu na statystyki wypożyczeń.
Rowery 3. generacji są eksploatowane już od 3 do 7 lat. Wszystkie jednoślady poddawane są corocznym przeglądom i konserwacjom. Zużyte i zniszczone części oraz podzespoły są na bieżąco wymieniane. W 2020 roku część floty (242 rowery zakupione w latach 2012-2015) została wycofana z użytku, ze względu na ich niezadowalający stan techniczny.
Ad.4. „Jakie są dalsze perspektywy rozwoju systemu Poznański Rower Miejski, w tym jakie są szanse na zwiększenie liczby wykorzystania rowerów miejskich?” 
Zgodnie z umową z operatorem PRM, obowiązującą do końca 2022 r., planowana jest rozbudowa systemu o 7 lokalizacji stref zwrotu oraz 87 nowych rowerów 4. generacji. System 4G daje użytkownikom znacznie większą mobilność, jako że nie wiąże się z koniecznością wypożyczenia 
i zwrotu rowerów w konkretnie wyznaczonej lokalizacji. Formuła systemu rowerów 3. generacji jest już w zasadzie wyczerpana, dlatego po 2022 roku planowana jest całkowita z niego rezygnacja. Dodatkowo w wyniku przeprowadzonych konsultacji rynkowych ustalono, że systemy rowerowe na świecie rozwijane są obecnie w kierunku rowerów elektrycznych, które są 3 razy chętniej wypożyczane niż standardowe rowery 4G i stanowią atrakcyjną alternatywę dla systemów hulajnogowych. W związku z powyższym rozważana jest możliwość wprowadzenia w Poznaniu rowerów elektrycznych. Obecnie trwa analiza możliwości pozyskania środków finansowych na realizację tego zadania.
W celu zwiększenia liczby wypożyczeń w przyszłości konieczne jest zadbanie przede wszystkim 
o jakość obsługi systemu i floty. Istotne będzie także zobowiązanie Operatora takiego systemu do cyklicznych i kierunkowych działań marketingowych, zachęcających do korzystania z rowerów. Dodatkowo kluczowym czynnikiem wpływającym na popularność systemu będzie odpowiednio przygotowana i dostosowana taryfa opłat. 
Chciałbym jednak podkreślić, że system rowerów miejskich spełnił swoje zadanie, jakim było spopularyzowanie roweru jako środka transportu. Przyczynił się on do decyzji wielu mieszkańców Poznania o zakupie własnego pojazdu, dlatego dalsze inwestowanie w infrastrukturę rowerową uznaję za uzasadnione.

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta