Poznań, 29.07.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.128.2022
Nr rej.: 290722-992

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 18 lipca 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie sytuacji i przyszłości użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, uprzejmie informuję:
Ad. 1) „Jaka jest sytuacja użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, w tym jakie działania są podejmowane obecnie w celu zachowania tego użytku, a także jakie są mocne strony (atuty, zalety), słabe strony (słabości wady), szanse (opcje korzystnej zmiany) i zagrożenia (opcje niekorzystnej zmiany) tego użytku?”
Na terenie użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie” obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru „Osiedle Tysiąclecia” w Poznaniu uchwalony uchwałą nr XII/127/VI/2011 Rady Miasta Poznania z dnia 7 czerwca 2011 r. W obowiązującym planie miejscowym działki wchodzące w skład użytku ekologicznego przeznaczone są pod tereny zieleni urządzonej, oznaczone na rysunku planu symbolem 1ZP, dla których w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się m.in.:
a)  wprowadzenie nowych nasadzeń zieleni, w tym zieleni wysokiej;
b)  zachowanie ukształtowania terenu;
c)  zakaz stosowania nawierzchni bitumicznych dla ciągów pieszych;
d) zachowanie wód powierzchniowych śródlądowych, wskazanych na rysunku planu, z dopuszczeniem ich wykorzystania jako otwartych zbiorników retencyjnych,
e)  zakaz lokalizacji:
-  budynków,
-  tymczasowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów sportowych i obiektów związanych z ich obsługą,
-   reklam.
W zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustala się:
a)  ochronę zieleni wysokiej, zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku kolizji z planowaną infrastrukturą, wymóg jej przesadzenia lub wprowadzenia nowych nasadzeń na danym terenie;
b)  zagospodarowanie zielenią wszystkich wolnych od utwardzenia fragmentów terenów;
c)  zagospodarowanie odpadów, zgodnie z przepisami odrębnymi;
d)  zagospodarowanie wód opadowych lub roztopowych na terenie, z uwzględnieniem przepisów odrębnych.
W zakresie parametrów i wskaźników zagospodarowania terenu ustala się powierzchnię terenu biologicznie czynną nie mniejszą niż 60% powierzchni terenu.
Ponadto, w obowiązującym "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania", zatwierdzonym uchwałą Nr XXII/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 r. przedmiotowy obszar oznaczony jest symbolem ZP, tj. parki i inne tereny zieleni urządzonej, gdzie:
a)  funkcję uzupełniającą stanowi zabudowa usługowa (dopuszczona ze wskazaniem na etapie sporządzania planu miejscowego z uwzględnieniem uwarunkowań historyczno-kulturowych) o funkcji gastronomicznej, sportowo-rekreacyjnej, kulturowo-historycznej, architektura ogrodowa, pomniki, tereny komunikacji (w tym ścieżki piesze i rowerowe) oraz tereny infrastruktury technicznej;
b)  w zakresie parametrów zabudowy o ww. funkcji określa się:
-   maksymalną powierzchnię zabudowy terenu – 5%,
-   minimalną powierzchnię biologicznie czynną terenu – 60%,
-   niską wysokość budynków.
W obowiązującym Studium przyjęto, że na terenie miasta podstawowa ochrona zasobów przyrody opierać się będzie na:
a)  realizacji działań wynikających z postanowień aktów prawnych dla istniejących form ochrony przyrody,
b)  obejmowaniu formą ochrony przyrody obszarów cennych przyrodniczo,
c) ustawicznym wzbogacaniu, podtrzymywaniu i kształtowaniu walorów estetycznych, krajobrazowych, rekreacyjnych w szczególności terenów położonych w klinach zieleni oraz terenów zieleni takich jak parki, zieleńce, ogrody specjalistyczne i zieleni towarzyszącej zabudowie,
d)  sporządzaniu planów miejscowych dla terenów cennych przyrodniczo oraz pozostałych terenów klinowo-pierścieniowego systemu zieleni miasta.
W rozdziale 3.2. „Zasady ochrony przyrody”:
a)  w stosunku do użytków ekologicznych obowiązuje ich zachowanie w stanie istniejącym przy uwzględnieniu zakazów sformułowanych w uchwałach Rady Miasta Poznania ustanawiających użytki,
b)  dla ochrony wartości obszarów cennych przyrodniczo Studium generalnie wyklucza możliwość lokalizowania w ich obrębie zabudowy, jednocześnie nakładając konieczność opracowania dla tych terenów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
c)  w przypadku powołania form ochrony przyrody takich jak np. rezerwat przyrody, użytek ekologiczny czy zespół przyrodniczo-krajobrazowy, obowiązywać będą dodatkowo na ich obszarze ograniczenia wynikające z aktów prawnych powołujących te formy ochrony przyrody. W związku z powyższym ewentualne zmiany i korekty powstałe w tym zakresie po dacie przyjęcia Studium przez Radę Miasta Poznania, ze względu na nadrzędny charakter ochrony przyrody – muszą być uwzględnione w opracowywanych planach miejscowych, bez konieczności zmiany Studium w tym zakresie. 
Mocną stroną użytku jest wielkość chronionego obszaru (ponad 5 ha) i dwa kluczowe stawy, które są ostoją chronionych gatunków płazów. 
Zagrożenie dla prawidłowej ochrony użytku ekologicznego mogą stanowić prace budowlane przeprowadzane w jego pobliżu, które z uwagi na wartość chronionego obszaru powinny być zaplanowane ze szczególnym uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań.
Ad. 2) „Jaka będzie przyszłość użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, w tym jakie działania będą podejmowane w przyszłości w celu zachowania tego użytku?”
Obecnie trwają prace nad projektem nowego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, które uwzględnia w swoich ustaleniach użytek ekologiczny „Traszki Ratajskie”. W projekcie Studium znajduje się on w ramach szerszego terenu o kierunku przeznaczenia oznaczonego symbolem ZP tj. tereny parków i inne tereny zieleni urządzonej, dla którego przewiduje się następujące ustalenia: 
a)  wiodący kierunek przeznaczenia – zieleń urządzoną,
b)  uzupełniający kierunek przeznaczenia – zabudowę usługową o funkcji gastronomicznej, sportowo-rekreacyjnej, kultury, rozrywki, wraz z dodatkowymi elementami: toaletami publicznymi, wybiegami dla psów, oraz tereny komunikacji, w tym: promenady, ścieżki piesze i drogi rowerowe, a także tereny infrastruktury technicznej,
c)  dla terenów zlokalizowanych poza obszarem śródmieścia, możliwość zagospodarowania również w formie zieleni nieurządzonej, z wykorzystaniem istniejących zbiorowisk roślinnych,
d)  parametry zabudowy i wskaźniki zagospodarowania:
-   maksymalna powierzchnia zabudowy terenu: 5%,
-   minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej terenu: 60%,
-   wysokość budynków – zabudowę niską.
Dodatkowo, ww. użytek został wskazany na rysunku projektu Studium jako obszary chronione na podstawie przepisów odrębnych – użytki ekologiczne. W tekście projektu Studium w rozdziale „obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu, w tym krajobrazu kulturowego” zapisano, że obowiązuje zachowanie użytków ekologicznych w stanie istniejącym, przy uwzględnieniu zakazów sformułowanych w uchwałach Rady Miasta Poznania ustanawiających te użytki, w tym przypadku w uchwale Nr XV/146/VI/2011 Rady Miasta Poznania z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”.
Ad. 3) „W jaki sposób realizowana jest ochrona użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, w tym monitorowanie sytuacji i przestrzegania zakazów wprowadzonych w celu ochrony tego użytku?”
Miasto Poznań w 2021 r. zawarło umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dofinansowanie realizacji przedsięwzięcia pn. „Zagospodarowanie wód opadowych na terenie użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”. Prace polegać będą na stworzeniu stałego systemu zasilenia wód gruntowych i powierzchniowych w obrębie dwóch stawów – zbiorników wodnych położonych w obszarze użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, poprzez doprowadzenie do nich wód opadowych zebranych z powierzchni dachu budynku Liceum Mistrzostwa Sportowego w Poznaniu. Głównym celem przedsięwzięcia jest: 
-   poprawa warunków gruntowo – wodnych i wilgotnościowych na terenie parku,
-   uzupełnienie niedoborów wody w dwóch stawach,
-   ochrona siedlisk przyrodniczych i ich gatunków - traszek, 
-   poprawa retencjonowania wód opadowych,
-   uporządkowanie gospodarki wodnej i retencyjnej,
-   zwiększenie atrakcyjności turystycznej.
W drodze przetargu został wyłoniony Wykonawca robót budowlanych, który w lipcu br. rozpoczął prace w terenie. 
Ponadto, Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska w budżecie na 2023 r. przewidział działania związane z monitoringiem obecnego stanu użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, w celu rozważenia możliwości zwiększenia obszaru chronionego.

Ad. 4) „Czy zdarzały się przypadki naruszenia zakazów wprowadzonych w celu ochrony użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”, a jeśli tak - to jakie to były przypadki oraz jakie działania, konsekwencje i rozwiązania na przyszłość zostały wdrożone po zaistnieniu przypadków naruszeń?”
Jedynymi odnotowanymi przypadkami naruszenia zakazów wprowadzonych w celu ochrony użytku były sytuacje, gdy pojazdy firmy obsługującej torowisko poruszały się przez użytek bez zezwolenia Zarządu Zieleni Miejskiej, w celu skoszenia trawy lub przycięcia drzew. Po oględzinach stwierdzono brak istotnych szkód powstałych w związku z tymi działaniami.
Ad. 5) „W jaki sposób realizowane są zadania dydaktyczne będące jednym z celów ustanowienia użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”?”
Wydział Kształtowania i Ochrony Środowiska jest w trakcie opracowywania autorskich warsztatów, poświęconych ochronie płazów na terenie użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie”. Warsztaty, skierowane do dzieci i młodzieży w wieku 5-16 lat, zostaną przeprowadzone na terenie użytku w okresie od kwietnia do października 2023 r.

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Bartosz Guss
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta