Poznań, 24.08.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.137.2022
Nr rej.: 240822-2788

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie skutków obowiązywania uchwały w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko, uprzejmie informuję:
Ad. 1) „Jakie są skutki obowiązywania uchwały antyhałasowej w okresie od dnia 1 sierpnia 2021 roku do dnia 31 lipca 2022 roku (w tym: czy doszło do poprawy sytuacji, jakie są rodzaje i liczba poszczególnych sankcji za naruszenie wprowadzonych regulacji)?” oraz Ad. 2) „Jaka jest egzekwowalność i zaskarżalność poszczególnych sankcji za naruszenie dyspozycji uchwały antyhałasowej?”
Prowadząc czynności w zakresie respektowania przedmiotowej uchwały, strażnicy miejscy  przeprowadzili we wskazanym przez Pana Radnego okresie ponad 200 kontroli lokali niezabezpieczonych przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz budynku. Straż Miejska i funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu łącznie nałożyli trzynaście mandatów karnych, natomiast w jedenastu przypadkach podjęto czynności wyjaśniające w związku z czynem zabronionym, określonym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz uchwale Nr XXXVI/614/VII/2016 Rady Miasta Poznania w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko na terenie miasta Poznania, zwanej przez Pana Radnego w interpelacji „uchwałą antyhałasową”. Z jedenastu wszczętych czynności wyjaśniających, trzy są nadal realizowane, a osiem pozostałych przekazano do sądu. Dotychczas zapadły trzy wyroki wymierzające karę grzywny na łączną kwotę 450 zł, a pięć spraw oczekuje na rozpoznanie. 

Ad. 3) „Czy są podmioty, wobec których sankcje za naruszenie dyspozycji uchwały antyhałasowej zostały zastosowane wielokrotnie (co najmniej dwukrotnie), a jeśli tak, to jaka jest liczba tych podmiotów i jakie są to podmioty?”
W przypadku dwóch lokali handlowo-usługowych sankcje za naruszenie wskazanych aktów prawnych zostały zastosowane kilkukrotnie: ……, znajdujący się przy ul. ….. ukarano raz mandatem, a w trzech przypadkach skierowano wniosek o ukaranie do sądu, natomiast w sprawie klubu ….. mieszczącego się przy ul……. dwukrotnie skierowano wniosek o ukaranie do sądu. 
Ad. 4) „W jaki miarodajny i obiektywny sposób funkcjonariusze Straży Miejskiej i Policji stwierdzają w konkretnych przypadkach, że dochodzi do naruszenia dyspozycji uchwały antyhałasowej (w tym czy dokonują pomiarów hałasu odpowiednimi urządzeniami)?”
Uchwała w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko wprowadza wyłącznie ograniczenie czasowe, nie określa natomiast wartości granicznych natężenia hałasu, czy sposobu jego badania. W związku z powyższym ocena czy przepisy uchwały zostały naruszone leży w kompetencji funkcjonariusza Straży Miejskiej lub Policji.
Ad. 5) „Czy funkcjonariusze Straży Miejskiej i Policji dostrzegają problemy w stosowaniu uchwały antyhałasowej, które mogłyby zostać rozwiązane przez zmianę przepisów uchwały antyhałasowej lub przez zmianę przepisów odpowiedniej ustawy, a jeśli tak, to jakie są to problemy i jakich zmian przepisów należałoby dokonać?”
Ani Straż Miejska, ani Policja nie dostrzega problemu w stosowaniu ww. uchwały. Umożliwia ona podjęcie działania nawet w wyniku anonimowego zgłoszenia. W takiej sytuacji, gdy do dyżurnego Straży Miejskiej wpływają anonimowe zgłoszenia, patrol przybywający na miejsce powinien w trakcie kontroli stwierdzić naruszenie przepisów wskazanej uchwały. W przypadku niestwierdzenia naruszenia przepisów, czyli braku hałasu, aby możliwa była kontynuacja postępowania do Straży Miejskiej powinna zgłosić się osoba, która deklarowałby gotowość uczestniczenia w procesie sądowym, w charakterze osoby pokrzywdzonej przez nadmierny hałas. Jest to warunek niezbędny do postawienia zarzutu popełnienia wykroczenia. Gdy wszczęte czynności ujawnią popełnienie wykroczenia, sprawa zostaje skierowana do Sądu Rejonowego w Poznaniu. Przeszkodą w egzekwowaniu przepisów jest więc czasami brak osób pokrzywdzonych, które chciałyby uczestniczyć w ewentualnym postępowaniu sądowym. 
Warto także zwrócić uwagę na niewysokie kary grzywny nakładane przez sąd w tego rodzaju wykroczeniach. Niewątpliwie większą skuteczność funkcjonowania uchwały można by osiągnąć gdyby nakładane kary były zdecydowanie wyższe. Wysokość grzywien wymierzonych podmiotom gospodarczym, które łamią przepisy dotyczące hałasu, nie stanowi dla tych przedsiębiorców dotkliwej kary – często osiągają one wielokrotnie wyższe dzienne zyski, niż kwota zasądzonej grzywny. 
Wobec braku opracowanych na poziomie władz centralnych skutecznych narzędzi dla ochrony mieszkańców dużych miast przed hałasem, oraz opieszałości postępowań prowadzonych przez sądy, władze Miasta Poznania podjęły działania w celu ograniczenia występowania negatywnych                 i uciążliwych dla mieszkańców zjawisk z tym związanych, poprzez wprowadzenie przepisów lokalnych określających zasady i obowiązki oraz sankcje w przypadku ich łamania. Przyjęta przez Radę Miasta Poznania „uchwała antyhałasowa” wprowadzająca zasady i normy czasu funkcjonowania instalacji i korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko oraz wydane 26 lutego 2020 r. zarządzenie Prezydenta Miasta Poznania Nr 158/2020/P w sprawie określenia zasad lokalizacji sezonowych ogródków gastronomicznych lub stoisk promocyjnych na gruntach stanowiących własność lub zarządzanych przez Miasto (…), które między innymi odnosi się do przestrzegania zasad wynikających z „uchwały antyhałasowej”                 i określa sankcje nakładane na podmiot nieprzestrzegający tych zasad, stanowią skuteczne narzędzia. 
Zgodnie z zarządzeniem Prezydenta podmiot ubiegający się o wydanie w roku bieżącym zezwolenia na lokalizację ogródka gastronomicznego lub stoiska promocyjnego, może uzyskać decyzję odmowną w przypadku co najmniej dwukrotnego ukarania podmiotu wnioskującego w poprzednim sezonie za nieprzestrzeganie przynajmniej jednego z poniższych punktów:
1) zasad określonych w uchwale Nr XXVI/614/VII/2016 Rady Miasta Poznania z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko na terenie miasta Poznania;
2) zakazów określonych w art. 343 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska;
3) zakazów określonych w art. 51 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń;
4) zasad określonych w art. 112 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
5) zasad utrzymania czystości na terenie ogródka gastronomicznego lub stoiska promocyjnego oraz w odległości do 2 m od jego granicy;
6) zasad określonych w uchwale Nr LXII/1151/VII/2018 Rady Miasta Poznania z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie utworzenia „Parku Kulturowego Stare Miasto” w Poznaniu.
Zatem podmiot, który w poprzednim roku został przynajmniej dwukrotnie ukarany mandatem za nieprzestrzeganie zasad określonych „uchwałą antyhałasową”, spotka się z dotkliwą konsekwencją, jaką jest odmowa wydania przez Miasto zgody na lokalizację ogródka gastronomicznego. W okresie letnim goście lokali handlowo-usługowych, korzystający z miejsca w ogródkach gastronomicznych, stanowią dla tych podmiotów główne źródło dochodu. Odmowa lokalizacji ogródka gastronomicznego stanowi poważne ograniczenie możliwości zarobkowania i jest skutecznym środkiem na skłonienie właścicieli lokali do ograniczenia hałasu i przestrzegania przepisów z zakresu porządku publicznego. Ponadto, za sprawą zarządzenia Prezydenta Miasta Poznania, o którym mowa wyżej, uregulowano godziny funkcjonowania ogródków oraz kwestie wymagań technicznych, w tym zakazu emisji muzyki mechanicznej i dopuszczenie muzyki wykonywanej „na żywo”. Te dwa akty prawa miejscowego – „uchwała antyhałasowa” oraz zarządzenie nr 158/2020/P, pozwalają Miastu skutecznie zniechęcić właścicieli lokali do łamania zasad w nich uregulowanych, tj. emisji nadmiernego hałasu, czego dowodem jest spadek liczby skarg na zakłócanie porządku, w tym za sprawą nadmiernego hałasu. 
Dodatkowo należy zauważyć, ze istotnym narzędziem dla zwiększenia bezpieczeństwa i komfortu życia mieszkańców jest również przyjęta przez Radę Miasta Poznania uchwała Nr LXVI/1213/VII/2018 z dnia 8 maja 2018 r. w sprawie ustalenia na terenie osiedla Stare Miasto w Poznaniu ograniczenia w godzinach nocnych sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W praktyce uchwała wyeliminowała możliwość sprzedaży alkoholu przez punkty detaliczne pomiędzy godz. 22.00 a 6.00. Możliwość zakupu i spożywanie alkoholu bezpośrednio przy punkcie sprzedaży generowało zachowania polegające na zakłócaniu porządku, co przekładało się na obniżenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańców i osób przebywających w rejonie osiedla Stare Miasto. 
Przywołane rozwiązania i wskazane działania podejmowane przez Miasto nie wyeliminują wszystkich negatywnych zjawisk występujących w rejonie Starego Rynku, ale stanowią skuteczne narzędzia pozwalające na zahamowanie degradacji i depopulacji obszaru staromiejskiego.
 
Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA 
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta