Poznań, 07.09.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.144.2022
Nr rej.: 07092202842

Pan
Andrzej Rataj
Radny Miasta Poznania

Szanowny Panie Radny,
odpowiadając na otrzymaną za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 24 sierpnia 2022 r. i przekazaną mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia interpelację Pana Radnego w sprawie sytuacji i przyszłości leszczyn tureckich przy ulicy 27 Grudnia, uprzejmie informuję:
Na wstępie chciałbym podkreślić, że w pełni podzielam opinię Pana Radnego, co do szczególnej i niezastąpionej roli zieleni w przestrzeni miejskiej, zarówno ze względu na jej walory dla krajobrazu oraz przede wszystkim na jej znaczenie dla środowiska i klimatu. Mając powyższe na względzie, Miasto podejmuje szereg działań, dążąc do zwiększenia liczby drzew i powierzchni biologicznie czynnej, kładąc duży nacisk na utrzymanie dotychczasowych nasadzeń i tworzenie nowych tam, gdzie jest to możliwe i jednocześnie mają one szanse na prawidłowy rozwój.
Należy zauważyć, że prowadzony przez Miasto Projekt Centrum uwzględnia powyższe założenia. Jego celem było przebudowanie torowisk tramwajowych i uspokojenie ruchu samochodowego, przywrócenie swobodnego ruchu pieszych oraz wprowadzenie kompozycji wielobarwnej zieleni, pozwalającej stworzyć współczesną miejską wersję ogrodu o elastycznej funkcji. Właśnie z uwagi na nieocenioną rolę drzew w mieście zobligowano wykonawców projektu do zaprojektowania ulic w sposób umożliwiający wprowadzenie drzew wysokich w każde możliwe miejsce. Studio ADS, przystępując do opracowania koncepcji konkursowej na zagospodarowanie rewaloryzowanej przestrzeni, za cel przyjęło maksymalizację ilości zieleni, dostosowując infrastrukturę do tego założenia. 
Pragnę podkreślić, że priorytetem było i jest zachowanie istniejącej zieleni wszędzie tam, gdzie rosnące drzewa są w dobrej kondycji. Mając to na względzie na zlecenie Miasta w 2018 r. Pracownia Krajobrazu IKROPKA przeprowadziła analizę stanu roślinności znajdującej się na obszarze objętym przebudową. Wyniki tych analiz poddane zostały ponownej ocenie przez zespół dendrologów z Krakowa w sierpniu br., w tym przez dr. inż. arch. kraj. Wojciecha Bobka – specjalistę arborystę z Politechniki Krakowskiej.
Odnosząc się szczegółowo do pytań Pana Radnego, informuję:
Pyt. 1.: „Jaka jest sytuacja leszczyn tureckich przy ulicy 27 Grudnia, w tym jakie działania są podejmowane obecnie w celu zachowania i rewaloryzacji tych drzew?”
Przeprowadzone analizy wskazały na szereg problemów związanych z warunkami, w których aktualnie rosną leszczyny przy ul. 27 Grudnia. Oceniane były m. in.: stan fitosanitarny drzew, stopień kompresji gruntu, sytuacja systemów korzeniowych oraz układ drzew względem obowiązujących przepisów, w tym skrajni drogi i przepisów przeciwpożarowych.
Rosnące po południowej stronie leszczyny tureckie żyją w skrajnie trudnych warunkach. Bardzo ubity grunt i niewielkie misy podziemne powodują duże ograniczenia w możliwości rozwoju systemów korzeniowych i tym samym w dalszym ich wzroście. Dodatkowo system korzeniowy drzew wrośnięty jest w infrastrukturę podziemną przewidzianą do przebudowy lub wymiany ze względu na zły stan techniczny. 
Wszystkie te okoliczności sprawiły, że podjęto decyzję o konieczności przesadzenia leszczyn. Zgodnie z opiniami dendrologów, myśląc o dobru leszczyn, nie należy zostawiać ich w miejscu, w którym aktualnie rosną, i gdzie nie mają odpowiednich warunków do rozwoju i wzrostu. W związku z tym, Miasto czyni starania, aby przesadzić możliwie dużo drzew w lepsze dla nich warunki. 
W trosce o zachowanie przy życiu jak największej liczby leszczyn, po dokonanych dokładnych analizach ich stanu fitosanitarnego, zweryfikowano pierwotne założenia. Postanowiono zachować także tę część drzew, która pierwotnie była planowana do wycinki z założeniem przesadzenia ich w inne, bardziej przyjazne warunki. 
Pyt. 2.: „Jakie jest stanowisko ekspertów, doradzających władzom Miasta Poznania w sprawach klimatu i środowiska, w odniesieniu do leszczyn tureckich przy ulicy 27 Grudnia?”
Analiza dendrologiczna przygotowana przez dr. inż. arch. kraj. Wojciecha Bobka zawiera szereg informacji odnośnie warunków, w których rosną drzewa przy ul. 27 Grudnia oraz stanu, w jakim się obecnie znajdują. 
Rada Konsultacyjna ds. Ochrony Środowiska i Klimatu, działająca przy Prezydencie Poznania, zgodziła się z elementami projektu, dotyczącymi zachowania możliwie jak największej liczby zdrowych drzew. Zwróciła uwagę na to, by w razie występowania kolizji z infrastrukturą rozważyć zmiany projektowe, a w sytuacji gdy nie uda się tego dokonać, również przesadzenie drzew. 
Ekspertyza wskazała, że stan leszczyn oraz ich otoczenia utrudnia zachowanie ich w bieżącej lokalizacji. Warunki przyuliczne, w których znajdują się drzewa, znacząco hamują rozwój, a także prowadzą do pogorszenia się ich stanu. Dodatkowo prace budowlane prowadzone bezpośrednio przy leszczynach (w tym otwarte wykopy) negatywnie wpłynęłyby na nie, zwłaszcza biorąc pod uwagę długotrwałość prac. Niesprzyjające dla systemu korzennego leszczyn będą także głębokie wykopy, które ze względu na przebudowę infrastruktury podziemnej są konieczne. 
W związku z powyższym, właściwym działaniem prowadzącym do dalszego rozwoju leszczyn jest ich przesadzenie. Niestety, kilka okazów z uwagi na zbyt słabą kondycję zdrowotną, w ocenie ekspertów, nie jest w stanie przetrwać tego procesu. Zgodnie z ekspertyzą dendrologiczną spośród 27 leszczyn tureckich, do przeniesienia wstępnie nadaje się 13 drzew, nie nadaje się 6, a w przypadku pozostałych 8 szanse na ich przeniesienie są niepewne. Szczegółowe informacje w załączniku. 
Pyt. 3.: „Czy i w jakiś sposób zostały zrealizowane dyspozycje zawarte w dokumencie miejskim pod nazwą „Wytyczne do projektowania, ochrony i pielęgnacji zieleni przyulicznej” opracowanym w 2019 roku, w odniesieniu do leszczyn tureckich przy ulicy 27 Grudnia?”
Projekt Centrum realizowany jest od 2015 roku, a więc wcześniej od opracowanych w 2019 r. - wspomnianych przez Pana Radnego - „Wytycznych do projektowania, ochrony i pielęgnacji zieleni przyulicznej” z 2019 r. Od początku całego procesu przygotowawczego czyniono starania zmierzające do maksymalnego zachowania istniejącego drzewostanu i projektowania infrastruktury w sposób umożliwiający zachowanie cennych gatunków drzew, w tym platanów rosnących po obu stronach ul. 27 Grudnia. 
W ramach Projektu Centrum podwojona zostanie liczba drzew, a także „odbrukowana” zostanie znaczna część ulic z przeznaczeniem na wprowadzenie zieleni niskiej w postaci krzewów, bylin            i różnorodnych traw. Ogółem, w ciągu ulicy 27 Grudnia oraz pl. Wolności, będzie to stanowiło – poza drzewami – ok. 3000 m2 powierzchni.
Pyt. 4.: „Jaka będzie przyszłość leszczyn tureckich przy ulicy 27 Grudnia, w tym jakie działania będą podejmowane w przyszłości w celu zachowania i rewaloryzacji tych drzew?”
Na obecnym etapie realizacji inwestycji nie ma możliwości wprowadzenia zmian, które w zasadniczy sposób wpływałyby na całość projektu, w tym na wydane już decyzje administracyjne. Konieczne przeprojektowanie sieci podziemnych spowodowałoby kolejne zmiany w projekcie, co w dalszym etapie skutkowałoby koniecznością uzyskiwania nowych uzgodnień z gestorami sieci oraz nowych decyzji administracyjnych. W obliczu podpisanej umowy na dofinansowanie projektu ze środków UE i opracowanych harmonogramów, przesunięcie inwestycji w czasie nie jest możliwe. 
Zaniechanie realizacji inwestycji lub przesunięcie jej w czasie, poza okres perspektywy, z której finansowane jest zadanie, oznaczałoby rezygnację z uzyskanego dofinansowania dla całego projektu. Projekt jest ważnym działaniem na rzecz ograniczenia transportu indywidualnego i wzmacniania roli transportu zbiorowego. Biorąc pod uwagę postępujące zmiany klimatu i zanieczyszczenie środowiska, które wywołuje indywidualny ruch pojazdów, nie ma czasu by z takimi działaniami zwlekać. 
Na chwilę obecną nie jest pewne, ile drzew uda się przesadzić, ale chciałbym zapewnić Pana Radnego, że podjęte zostaną działania, aby uratować ich jak najwięcej. Uwarunkowane to jest nie tylko kondycją roślin, ale także stanem infrastruktury podziemnej oraz możliwościami technicznymi przesadzenia drzew.
Aktualnie trwają uzgodnienia związane z miejscem, w którym mogłyby dalej rosnąć wskazane do przesadzenia leszczyny. W pierwszej kolejności pod uwagę brany jest rejon Starego Miasta.
Chciałbym podkreślić, że cenię zaangażowanie mieszkańców oraz samorządowców w dyskusję o przyszłości Poznania i znaczeniu zieleni w mieście. Znaczenie i rola przyrody w zurbanizowanej tkance miejskiej, zwłaszcza w sytuacji postępujących zmian klimatu są bezsporne. Mając tę świadomość, Miasto dąży do zwiększania liczby drzew i każdej powierzchni biologicznie czynnej, a także podejmuje działania do stwarzania drzewom optymalnych warunków umożliwiających im wzrost. Właśnie z uwagi na troskę o dobrostan przyrody, podjęta została decyzja o przesadzeniu możliwie jak największej liczby leszczyn rosnących przy ul. 27 Grudnia. 

Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Mariusz Wiśniewski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

Zał. 1
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta