Poznań, 06.04.2022 r.
Znak sprawy: Or-II.0003.1.48.2022
Nr rej.: 060422-2295

Pani
Ewa Jemielity
Radna Miasta Poznania

Szanowna Pani Radna,
w związku z otrzymanym za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Poznania pismem z dnia 4 marca 2022 r. i przekazanym mi przez Prezydenta Miasta Poznania do rozpatrzenia zapytaniem Pani Radnej w sprawie działalności Biblioteki Raczyńskich, przekazuję wyjaśnienia, o które zwróciłem się do Dyrektor Biblioteki Raczyńskich pani Anny Gruszeckiej. 
W nawiązaniu do wyjaśnień dyrektor Gruszeckiej, przekazuję także informacje uzupełniające odpowiedzi na zadane przez Panią Radną pytania:
Ad. 1) „Postępowania dyscyplinarne, mediacje, postępowania przed sądem pracy, sprawy pracownicze.”
Relacje panujące w instytucjach są kluczowe dla ich poprawnego i efektywnego funkcjonowania. Za ich jakość odpowiada kierownik jednostki. W świetle powyższego, ze względu na zgłaszane przez pracowników Biblioteki nieprawidłowości na linii dyrektor – pracownik, w 2019 roku Miasto zainicjowało mediację pomiędzy dyrekcją instytucji a jej pracownikami. Szczegóły odnośnie pozostałych postępowań oraz przebiegu mediacji w wyjaśnieniach Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Ad. 2) „Wystawa Poznań-Strasburg”.
Szczegółowe wyjaśnienia w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Ad. 3) „Likwidacja filii Biblioteki Raczyńskich”.
Uzupełniając informację przekazaną przez Dyrektor placówki informuję, że z uwagi na trudną sytuację budżetową Miasta, wynikającą m.in. z wprowadzenia niekorzystnych dla finansów samorządów rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu, instytucje kultury szukają różnych sposobów na dokonanie oszczędności, by realizować swoje podstawowe zadania statutowe. Dyrektor Anna Gruszecka informowała Wydział Kultury Urzędu Miasta Poznania o możliwości dokonania takich oszczędności, np. poprzez likwidację szesnastu filii bibliotecznych, sprzedaż nieruchomości na ul. Wronieckiej lub/i w Sapowicach. W związku z tym, że takie rozwiązania zostały przez dyrekcję Wydziału uznane za ostateczność, Wydział nie prowadził rozmów z dyrektor Gruszecką na temat konkretnych filii wskazanych do likwidacji, oraz nie wyraził zgody na podjęcie działań w tym kierunku. 
Ponadto, nie jest rozważana likwidacja Pracowni - Muzeum J. I. Kraszewskiego i Ośrodka Dokumentacji Wielkopolskiego Środowiska Literackiego. Dotychczas prowadzone rozmowy dotyczyły wyłącznie ewentualnej zmiany lokalizacji obu oddziałów Biblioteki, ze względu na zły stan techniczny budynków przy ul. Wronieckiej 14 i 15. W związku z zakończeniem modernizacji zabytkowego gmachu Biblioteki przy placu Wolności, do nowych pomieszczeń zostały przeniesione Filie nr 39 i 61, które dotychczas mieściły się w budynku przy ul. Wronieckiej 15. Natomiast dalszy los pałacu w Sapowicach jest przedmiotem trwających rozmów. Jednocześnie podkreślam, że sprzedaż mienia Biblioteki Raczyńskich wiąże się z koniecznością wprowadzenia uchwałą Rady Miasta zmian w statucie tej instytucji. 
Ad.4) „Książkomaty”.
Szczegółowe informacje w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Ad.5) „Książka dla Seniora”.
Szczegółowe informacje w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Ad.6) „Rozwój czy upadek Biblioteki Raczyńskich?”.
Szczegółowe informacje w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Jednocześnie informuję, że potrzeby Biblioteki w zakresie wynagrodzenia pracowników były brane pod uwagę przy planowaniu określonej kwoty na podwyżki w latach 2015-2022. W tym okresie z budżetu Miasta przeznaczono na wzrost płac w miejskich instytucjach kultury kwotę w wysokości 17 840 433 zł, z tego w roku:
•	2015 – 1 387 694 zł (średni wzrost o 3% w odniesieniu do roku poprzedniego)
•	2016 – 1 941 839 zł (średni wzrost o 3%, w Bibliotece o 4,72% w odniesieniu do roku poprzedniego)
•	2017 – 2 285 100 zł (2 x 100 zł brutto/miesiąc dla wszystkich instytucji) 
•	2018 – 2 340 000 zł (w tym 1 000 000 zł na regulację wszystkich wynagrodzeń na stanowiskach niekierowniczych dla najmniej zarabiających, dla wszystkich instytucji)
•	2019 – 2 812 530 zł (styczeń – 200 zł brutto na etat, czerwiec – wyrównanie płac do min. 3 000 zł brutto na etat, dla wszystkich instytucji)
•	2020 – 319 950 zł (wrzesień – 100 zł brutto na etat, dla wszystkich instytucji)
•	2021 – 2 930 320 zł (styczeń – 1 287 000 zł, skutek finansowy podwyżki z września 2020, dla wszystkich instytucji; marzec – 370 000 zł, regulacja płac do wysokości płacy minimalnej która objęła tylko cztery instytucje, bez Biblioteki, która nie zgłosiła potrzeby; wrzesień – 1 273 320 zł – 300 zł brutto na etat, dla wszystkich instytucji). 
Dla porównania, średnie wynagrodzenie na stanowiskach niekierowniczych w miejskich instytucjach kultury, liczone według zaplanowanych na 2022 rok wydatków osobowych (bez odpraw emerytalnych i jubileuszowych), stanowi przedział 3,9 – 5,7 tys. zł brutto. Natomiast średnie wynagrodzenie w Bibliotece Raczyńskich, liczone według tych kryteriów, kształtuje się na poziomie 4,6 tys. zł brutto/etat niekierowniczy, co wskazuje na fakt, że osiągają one średni poziom wynagrodzeń w miejskich instytucjach kultury. 
Ad. 7) „Medialne słowa krytyki”.
Szczegółowe informacje w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.
Ad. 8) „Czas i miejsce kontroli”.
Szczegółowe informacje w piśmie Dyrektor Biblioteki Raczyńskich.

Podsumowując przekazane informacje, chciałbym podkreślić, że sytuacja finansowa Biblioteki Raczyńskich nie jest zła i pozwala realizować działania statutowe instytucji. Poniżej przedstawiam dane dotyczące finansów Biblioteki w latach 2019-2022: 
W roku 2020 dotacja podmiotowa udzielona instytucji była w odniesieniu do poziomu roku 2019 niższa o 2,1 mln zł (zmniejszenie o 10%). Fakt ten wynikał z założeń do projektu budżetu Miasta Poznania na rok 2020, wskazujących na konieczność obniżenia wydatków, w tym poziomu dotacji udzielanych miejskim instytucjom kultury o 10%. Oznacza to, że zmniejszeniem dotacji zaplanowanych na rok 2020 objęto wszystkie miejskie instytucje kultury, a nie tylko Bibliotekę Raczyńskich.  
Dodatkowo, w połowie 2020 roku, Prezydent Miasta Poznania przyjął plan działań w związku z wpływem epidemii COVID-19 na budżet Miasta, który zakładał zmniejszenie wydatków bieżących budżetu w 2020 r. W odniesieniu do dotacji udzielanych miejskim instytucjom kultury, redukcja wyniosła kolejne 5% całorocznego planu wydatków na kulturę. Redukcją nie objęto jednak wówczas Biblioteki Raczyńskich, biorąc pod uwagę wysokość straty zaplanowanej przez dyrektora instytucji (2,09 mln zł) oraz fakt ograniczonych możliwości generowania przychodów własnych przez Bibliotekę. 
W roku 2021 dotację podmiotową zaplanowano dla Biblioteki na poziomie porównywalnym do roku 2020 (tak samo zaplanowano dotacje dla pozostałych miejskich instytucji kultury). Podobnie w roku 2022, dotację podmiotową zaplanowano dla Biblioteki na poziomie porównywalnym do roku 2021. Ponownie, ta sama zasada planowania dotacji dotyczyła budżetów pozostałych instytucji kultury. 
Przedstawione informacje świadczą o tym, że coroczny budżet Biblioteki Raczyńskich był zaplanowany zgodnie z zasadą przyjętą w odniesieniu do wszystkich miejskich instytucji kultury i zależny od kwoty przyznanej na wydatki w kulturze w określonym roku. W latach 2020-2022 był to budżet zaplanowany na porównywalnym poziomie (w wysokości 20,2 – 20,7 mln zł). Jego poziom w każdym roku ulegał zwiększeniu (w 2019 r. o 477,5 tys. zł, w 2020 r. o 793,1 tys. zł). W 2021 roku, mimo trudnej sytuacji finansowej Miasta, instytucja otrzymała z budżetu dodatkowe środki na działalność statutową (w wysokości 2 016,5 tys. zł) w celu m.in. wypłaty nagród rocznych dla pracowników. Poniżej przekazuję zestawienie dotacji planowanych/udzielonych Bibliotece Raczyńskich oraz wyniku finansowego w latach 2019 – 2022 (tys. zł):
Wyszczególnienie 	Rok 2019	Rok 2020	Rok 2021 	Rok 2022 	
	plan 01.01.	wyk. 31.12	plan 01.01.	wyk. 31.12	plan 01.01.	wyk. 31.12	plan 01.01.	
Przychody ogółem :	26 774,0	27 526,8	24 768,1	26 198,1	25 813,1	27 373,7	24 974,7	
-dotacja podmiotowa	22 122,5	22 600,2	20 218,6	21 011,7	20 686,2	22 702,7	20 691,0	
Koszty ogółem : 	27 546,8	27 504,4	26 855,0	25 823,0	28 378,4	27 904,4	27 584,2	
- amortyzacja 	5 066,5	5 338,8	4 963,5	5 114,0	4 580,5	4 966,8	3 657,6	
Wynik finansowy 	-772,8	22,4	-2 087,0	375,1	-2 565,3	-530,7	-2 609,5	

Jednocześnie zaznaczam, że do dyrektora jednostki należy staranne oszacowanie planowanych przychodów i koszów, tak by statutowe zadania zaplanowane (również przez dyrektora instytucji) mogły być realizowane. Nadrzędną zasadą gospodarowania określonymi przychodami w każdej jednostce powinna być efektywność wydatków i ciągły monitoring kosztów, w tym ich restrukturyzacja, jeżeli wymaga tego sytuacja finansowa instytucji. Do roli dyrektora jednostki należą również działania w celu pozyskiwania nowych źródeł finansowania działalności, a dotacje organizatora powinny współfinansować działalność instytucji. Organizator nie ogranicza swobody decyzyjnej dyrektora instytucji w zakresie planu działalności statutowej, a wyznaczając instytucji dodatkowe zadania, przeznacza na nie dotację celową. 
Niezmiennym priorytetem dla Miasta jest rozwój sieci bibliotecznej, stopniowo osiągany poprzez tworzenie nowoczesnych, w pełni dostępnych filii i oddziałów, które będą mogły pełnić funkcje lokalnych centrów kultury – w szczególności na obszarach Poznania pozbawionych obecnie infrastruktury kulturalnej. 
Chciałbym zapewnić Panią Radną, że kwestia zarządzania zespołem pracowniczek i pracowników danej placówki jest istotnym elementem branym pod uwagę przy wyborze najlepszych koncepcji prowadzenia instytucji kultury działających na terenie Poznania. Mając na uwadze, że w sierpniu br. kończy się kadencja obecnej dyrektor Biblioteki Raczyńskich, oraz wyznając pogląd, iż procedura konkursowa daje możliwość konfrontacji różnych wizji i pomysłów na funkcjonowanie instytucji kultury, informuję, że w najbliższym czasie zostanie ogłoszony konkurs na stanowisko dyrektora Biblioteki Raczyńskich. 

Z wyrazami szacunku

Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Jędrzej Solarski
Z-CA PREZYDENTA MIASTA POZNANIA

	

Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta