Poznań, 09.09.2025 roku
Znak sprawy: Or-II.0003.1.253.2025
Nr rej.: 090925-462
Pani
Ewa Jemielity
Radna Miasta Poznania
Szanowna Pani Radna,
odpowiadając na otrzymane za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta pismem z 22 sierpnia 2025 r. i przekazane mi przez Prezydenta Miasta do rozpatrzenia zapytanie Pani Radnej w sprawie konsultacji społecznych dotyczących Polityki na rzecz integracji migrantek i migrantów na lata 2026-2031, uprzejmie informuję:
Ad 1. „Dlaczego i jakie Miasto Poznań zaproponowało cele i działania na rzecz integracji cudzoziemców z Ameryki Południowej?”
Planowane jest stworzenie dokumentu podobnego w swojej strukturze do poprzedniej polityki [1], która zawierała ogólne kierunki działań i nie wyodrębniała w swoich założeniach cudzoziemców z poszczególnych krajów czy też posługujących się konkretnym językiem. Szczegółowe planowanie realizacji zadań pozostawiono wydziałom Urzędu oraz miejskim jednostkom organizacyjnym. Cudzoziemcy z Ameryki Południowej są stosunkowo nową grupą w Poznaniu, dlatego jedno ze spotkań konsultacyjnych ma zostać poświęcone tematowi ich potrzeb i problemów w podstawowych obszarach życia. Wszystkie uwagi i rekomendacje zostaną przeanalizowanie pod kątem możliwości ich realizacji.
Ad 2. „Czy Miasto posiada dane o skali zjawiska imigracji do Poznania obywateli narodowości ukraińskiej i białoruskiej?”
Według danych mobilnych w 2024 roku w Poznaniu mieszkało 79,3 tys. cudzoziemców, z czego 93% stanowili obywatele Ukrainy (68,8 tys.) i Białorusi (4,7 tys.). Zgodnie z rejestrami Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych, w połowie 2025 roku w Poznaniu zameldowanych było 12,1 tys. cudzoziemców, w tym 5,8 tys. Ukraińców oraz 3 tys. Białorusinów.
Ad 3. „Ile dzieci narodowości ukraińskiej i białoruskiej korzysta z oferty edukacyjnej Miasta?”
Według stanu na zakończenie roku szkolnego 2024/2025 do przedszkoli i szkół, dla których organem prowadzącym jest Miasto Poznań, uczęszczało 1226 uczniów z Białorusi oraz 6595 uczniów z Ukrainy (w tym 5942 uczniów ze statusem uchodźcy, przyjętych po wybuchu wojny w Ukrainie).
Ad 4. „Czy zostały zdiagnozowane problemy i potrzeby tych 2 grup narodowościowych w zakresie opieki zdrowotnej, rynku pracy i wsparcia społecznego?”
W 2021 roku Urząd Miasta zlecił Centrum Badań Migracyjnych UAM przeprowadzenie badania społecznego, które miało przeanalizować potrzeby i wyzwania, z jakimi mierzą się migranci mieszkający w Poznaniu. Raport zatytułowany: „Potrzeby mieszkanek i mieszkańców Poznania z doświadczeniem migracyjnym dotyczące integracji społecznej”, został opublikowany w 2022 roku i jest najbardziej obszernym badaniem zleconym przez Miasto w tym obszarze. Diagnoza potrzeb i oczekiwań cudzoziemców mieszkających w Poznaniu powstała na podstawie przeprowadzonych ankiet i wywiadów, w tym z osobami pracującymi na rzecz cudzoziemców (w organizacjach, stowarzyszeniach, grupach nieformalnych). Najwięcej osób ankietowanych pochodziło z Ukrainy i Białorusi. 
Cudzoziemcy wskazywali, że największą trudnością jest dla nich brak znajomości języka polskiego w stopniu komunikatywnym. Kolejnym problemem okazały się być kwestie formalno-prawne związane z legalizacją pobytu i dostępem do instytucji. Zwracano również uwagę na przeszkody związane z funkcjonowaniem na rynku pracy i z uznaniem kwalifikacji zawodowych. Sygnalizowano trudności w relacjach z Polakami – tj. niechęć do nawiązywania znajomości czy brak tolerancji. Część migrantów zgłaszała również pogorszenie się relacji rodzinnych z powodu wyjazdu ze swojego kraju. 
Wywiady przeprowadzone z migrantami, którzy mieszkali w Poznaniu minimum od roku pozwoliły na bardziej szczegółowe poznanie ich problemów i potrzeb. Osoby te wskazywały najpierw na problemy dotyczące kwestii formalno-prawnych związanych z legalizacją pobytu i pracy, a dopiero w drugiej kolejności na trudności wynikające z braku lub słabej znajomości języka polskiego. Następnie wskazywano na problemy związane ze znalezieniem pracy, wynajęciem mieszkania oraz opieką zdrowotną. Ponadto osoby planujące osiedlenie się w Polsce miały więcej trudności w uzyskaniu informacji o edukacji (dzieci i dorosłych), opiece medycznej, rynku mieszkaniowym, życiu kulturalnym i codziennym w Poznaniu. Niektórzy wskazywali też na małe możliwości poznawania Polaków i polskiej kultury.
Ponadto w 2024 roku Obserwatorium Gospodarki i Rynku Pracy Aglomeracji Poznańskiej (działające przy Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży) przeprowadziło wśród lokalnych przedsiębiorców badanie pod nazwą „Zatrudnianie cudzoziemców - wyzwania i perspektywy rozwoju dla przedsiębiorców aglomeracji poznańskiej”. W zakresie rynku pracy zostały zdiagnozowane problemy i potrzeby wszystkich cudzoziemców zatrudnionych przez pracodawców aglomeracji. Wyniki badania dostępne są na stronie internetowej Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży.
Ad 5. „Czy Miasto dysponuje wiedzą na temat liczby cudzoziemców z Ameryki Południowej - dlaczego ta grupa została w konsultacjach wyróżniona?”
Zgodnie z rejestrami Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych, w połowie 2025 roku w Poznaniu zameldowanych było 55 osób z obywatelstwem kraju z Ameryki Południowej. Byli to obywatele Brazylii (20), Kolumbii (8), Peru (8), Chile (7), Ekwadoru (5), Argentyny (4), Wenezueli (2) oraz Boliwii (1). 
Podczas spotkań i rozmów z organizacjami współpracującymi z Wydziałem Zdrowia i Spraw Społecznych, tj. Migrant Info Point i Caritas, pojawiały się sygnały, że po pomoc do tych organizacji coraz częściej zwracają się cudzoziemcy pochodzący właśnie z krajów Ameryki Południowej. Ta tendencja została potwierdzona także przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. W związku z tym Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych zdecydował się na zorganizowanie jednego ze spotkań w ramach konsultacji społecznych właśnie z tą grupą cudzoziemców – w celu poznania ich potrzeb i problemów.
Ad 6. „Jaka jest skala zjawiska przybywania cudzoziemców do Poznania i jakie w związku z tym Miasto ponosi koszty?”
Jak podano w odpowiedzi na pytanie drugie, w 2024 roku w Poznaniu mieszkało 79,3 tys. cudzoziemców, z czego 93% stanowili obywatele Ukrainy i Białorusi. Cudzoziemcy stanowili 11% liczby mieszkańców Poznania. Liczba cudzoziemców zmniejszyła się o 2% (1,5 tys.) w porównaniu z 2022 rokiem. Szacuje się, że w Poznaniu przebywa do 30 tys. uchodźców wojennych z Ukrainy.
Ad 7. „Jakiego rodzaju dodatkowego centrum integracji dla cudzoziemców planuje Miasto Poznań i jakie będą tego koszty?”
Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych planuje kontynuację pilotażu związanego z działalnością Poznańskiego Centrum Wsparcia Cudzoziemców, które funkcjonuje przy Alei Marcinkowskiego od 1 lipca do 31 grudnia 2025 roku. Centrum prowadzone jest przez organizację pozarządową Migrant Info Point, która otrzymała dotację w wysokości 200 tys. zł w ramach otwartego konkursu ofert. W Centrum udzielane są cudzoziemcom informacje związane z różnymi obszarami życia, organizowane są kursy języka polskiego, kursy doradztwa zawodowego czy wydarzenia integracyjne dla cudzoziemców i społeczności lokalnej. 
Co ważne, Wydział zlecał zadanie publiczne na organizację Centrum już wcześniej i przez wiele lat współpracował w tym zakresie z Migrant Info Point, które w ramach otwartych konkursów ofert otrzymywało dotację na prowadzenie punktów wsparcia, lecz pod różnymi nazwami i lokalizacjami. Było to uzależnione od oferty organizacji oraz od możliwości finansowych i potrzeb Miasta.
Od wielu lat organizacje czy osoby współpracujące z cudzoziemcami wskazują, że kompleksowy punkt pomocy jest podstawą do wsparcia integracji migrantów mieszkających w Poznaniu. W wyniku prowadzonych konsultacji nie planuje się tworzenia nowej instytucji – raczej dąży się do tego, aby Centrum oferowało jak najbardziej adekwatne wsparcie.
Ad 8. „Czy Miasto dysponuje danymi dotyczącymi pracodawców zatrudniających migrantów lub wyrażających chęć zatrudnienia cudzoziemców? Jakie to firmy?”
W załączniku przekazuję zestawienie przygotowane przez Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu – na temat składanych oświadczeń i powiadomień o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcom wraz z informacją o dominujących branżach w tym zakresie.
W badaniu przeprowadzonym przez Obserwatorium Gospodarki i Rynku Pracy Aglomeracji Poznańskiej (wspomnianym w odpowiedzi na pytanie czwarte) wzięło udział 600 podmiotów gospodarki narodowej z miasta i powiatu, które w roku 2024 zatrudniały cudzoziemców oraz 100 podmiotów, które zatrudniały cudzoziemców przed rokiem 2024, ale w trakcie jego trwania z tego zrezygnowały. Szczegóły badania dostępne są w dokumencie opublikowanym na wskazanej stronie internetowej.
Wyniki badania pokazały, że lokalne firmy, które zatrudniały cudzoziemców, jako główną przyczynę nawiązywania stosunku pracy z obcokrajowcami wskazywały na niedobory kadrowe (niewystarczająca liczba polskich kandydatów do pracy). Większość firm (59,5%), które miały w swojej kadrze cudzoziemców w 2024 roku, zadeklarowała, że ma zamiar zatrudniać ich także w kolejnym roku. Zatrudnienie cudzoziemców w 2025 roku częściej planowały firmy, które:
•	prowadziły dotychczas działalność poza granicami kraju (71,6%),
•	miały udziały zagraniczne (80%),
•	zatrudniały obcokrajowców dłużej niż 5 lat (69,4%),
•	miały więcej niż 10% obcokrajowców w swojej kadrze (67,8%).
Natomiast wiele firm niezatrudniających cudzoziemców w 2024 roku, nie planowało tego zrobić także w 2025 roku (48%) lub nie miało jasno sprecyzowanych planów w tej kwestii (46%). Zauważono, że podmioty, które zatrudniały obcokrajowców w 2024 roku, zdecydowanie częściej deklarowały, że nadal zamierzają ich zatrudniać. Natomiast te, które nie zatrudniały cudzoziemców w 2024 roku, znacząco rzadziej mówiły o zmianie planów w tym obszarze. 
Prawie 42% badanych przedsiębiorców zatrudniających obcokrajowców w 2024 roku przewidywało, że zapotrzebowanie na pracę cudzoziemców w ich firmach w 2025 roku pozostanie bez zmian. Takiego zdania byli najczęściej przedstawiciele mikro i małych firm (odpowiednio 42,8% i 43,3%). Ankietowani ze średnich firm (zatrudniających od 50 do 249 osób) przewidywali, że zapotrzebowanie zwiększy się (44,4%). Natomiast prawie 70% respondentów z dużych firm (zatrudniających powyżej 250 osób) odpowiedziało, że trudno przewidzieć jakie będzie zapotrzebowanie w kolejnym roku. Warto zauważyć, że 26% badanych nie było w stanie przewidzieć, jak zmieni się zapotrzebowanie na pracę cudzoziemców w perspektywie kolejnego roku.
W przypadku firm, które nie zatrudniały cudzoziemców w 2024 roku: 48% uznało, że zapotrzebowanie na pracę cudzoziemców w ich firmach w 2025 roku pozostanie bez zmian, a 39% nie było w stanie tego przewidzieć.
Odpowiedzi przedsiębiorców w badaniu w 2024 roku na temat zapotrzebowania na pracę cudzoziemców w perspektywie najbliższych trzech lat było kolejnym potwierdzeniem, że przewidywanie tej sytuacji stało się coraz trudniejsze dla pracodawców. Prawie 38% respondentów zatrudniających obcokrajowców w 2024 roku oraz 45% badanych, którzy nie mieli w swojej kadrze cudzoziemców w 2024 roku, stwierdziło, że trudno powiedzieć, co przyniosą kolejne trzy lata.
Ponadto informuję, że na 16 września br. (godz. 17:00, sala 317 przy ul. 3 Maja 46) w ramach konsultacji zaplanowane jest spotkanie dla pracodawców zatrudniających migrantów lub wyrażających chęć zatrudnienia cudzoziemców.
Podstawa prawna
[1] Uchwała Nr LXXIX/1429/VIII/2023 Rady Miasta Poznania z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie przyjęcia „Polityki na rzecz integracji migrantek i migrantów w Poznaniu na lata 2023-2024”.
Z wyrazami szacunku
Z up. PREZYDENTA MIASTA
(-) Jędrzej Solarski
Z-CA PREZYDENTA
MIASTA POZNANIA
Zał. 1 (zestawienie Powiatowego Urzędu Pracy)
Do wiadomości:
Przewodniczący Rady Miasta